Старец Пајсиј Светогорец — радоста пред лицето на смртта

Кон крајот на 1993 година, на старецот му бил откриен рак во последен стадиум. Кога му ја соопштиле дијагнозата, старецот Пајсиј неочекувано извикал:
„Донеси ми некое марамче, па ќе заиграм! Ќе заиграм едно оро: ‘Збогум, биди здрав, несреќен свету!’ Никогаш во животот не сум играл, но сега ќе заиграм од радост што смртта ми се приближува!“
На 4 февруари 1994 година, отец Пајсиј бил опериран. Туморот на дебелото црево бил отстранет, но ракот веќе ги зафатил црниот дроб и белите дробови.
Во болницата, еден монах го прашал старецот:
— Геронда, дали ве боли?
Старецот одговорил:
— Се навикнав на болката. Болестите ми донесоа таква духовна полза каква што не ми донел целиот монашки живот.
Кога малку му се подобрила состојбата, повторно планирал да се врати на Света Гора, но влошувањето на здравјето го спречило во тоа. Зад тешкотиите и препреките се криела Божјата волја. На Бога Му било угодно старецот Пајсиј да биде погребан во светот.
На празникот на светата великомаченичка Евтимија, на 11 јули, старецот за последен пат во животот се причестил со Светите Христови Тајни.
Неговата последна ноќ била вистинско мачеништво. Во болки, тој ја повикувал Пресвета Богородица.
„Мила моја Панагија“, говорел.
Потоа ја изгубил свеста и околу два часа бил без свест. Кога дошол при себе, со глас што постепено стивнувал, изговорил:
„Мачеништво, вистинско мачеништво.“

По овие зборови, мирно Му ја предал душата на Бога.
Бил вторник, 12 јули 1994 година, во 11 часот претпладне, на денот кога се празнуваат светите апостоли Петар и Павле.

21.09.2026

+++

Целта не е само да пронајдеме цитат, туку да знаеме од каде потекнува  и колку верно е пренесен.

+++

1.Извор: Псалтир

2 Извор-АI:

1. „Болестите ми донесоа таква полза…“
Оваа мисла има силна поткрепа: во краткото житие објавено на страницата на манастирот „Свети Јован Богослов“ во Суроти, текстот изречно наведува дека старецот говорел оти болките што ги поднесувал во последните осум месеци од животот му донеле духовна полза колку што не му донеле сите негови подвизи. Thessaloniki TourismИзвор: кратко житие, преземено од издание на манастирот.
2. „Донеси ми марамче, па ќе заиграм!“
Овој живописен разговор за радоста по дознавањето на дијагнозата не успеав да го потврдам во достапните веродостојни извори што ги проверив. Не можам да тврдам дека е измислен, но засега не би го објавил како дословен цитат без дополнителен извор.
Можно е да потекнува од подетално житие, сведоштво или подоцнежно прераскажување.
3. „Мачеништво, вистинско мачеништво.“
Овие зборови се наведени и во грчки црковен напис за последните часови на старецот. Тоа е потврда дека исказот е присутен во црковното предание и во објавените биографски раскажувања, но не е доволно само по себе да се утврди кој бил непосредниот сведок и во кое првобитно дело е запишан. Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.)
Најважниот извор за понатамошна проверка
Највредниот траг што го најдов е книгата „Βίος του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου“ — „Житие на свети Пајсиј Светогорец“, објавена во 2015 година од Светиот исихастирион „Евангелист Јован Богослов“ во Суроти, односно од братството на манастирот што го познавало старецот и подолго време се грижело за зачувување на неговите поуки. agioritikesmnimes.blogspot.com Може да го погледнете и овој грчки текст за старецот Пајсиј и манастирот во Суроти, во кој е наведен дел од манастирското издание. Thessaloniki TourismМојот заклучок: основните настани од последните денови на старецот се добро потврдени. ====

+++духовната длабочина да оди рака под рака со вистинољубивоста.

Зашто, кога објавуваме зборови на светите отци, не пренесуваме само убава мисла — туку и сведоштво за нивниот живот и вера.
А вистината не ја намалува убавината на духовната порака. Напротив, ѝ дава цврстина.
...Нека ни помага Бог да го бараме она што е вистинито, а да го пренесуваме со љубов. 🙏🌿

  1. Исказот за марамчето и орото — го пронајдов!
Најдов грчки текст со наслов „Помирувањето со смртта“ (Η συμφιλίωση με τον θάνατο), во кој се наведени зборовите:
„Φέρε ένα μαντήλι να χορέψω το «Έχε γεια, καημένε κόσμε»! Εγώ ποτέ δεν χόρεψα στην ζωή μου, αλλά τώρα από την χαρά μου που πλησιάζει ο θάνατος θα χορέψω.“
Тоа одговара на исказот што го баравме: старецот бара марамче за да заигра, радувајќи се што смртта му се приближува. Текстот е објавен на грчкиот православен портал „Атонски отци“ и на уште еден грчки блог. Αθωνικοί Πατέρες GR
+1Ова е важен пронајдок, но мора да направиме уште една разлика: пронајден интернет-текст не е исто што и потврден првичен извор. Сè уште треба да утврдиме во кое издание на делата на старецот Пајсиј или во чие сведоштво првично е запишан разговорот.
2. Исказот за болестите — и тој е потврден во црковни извори
На грчки гласи:
„Όσο με ωφέλησαν οι αρρώστιες, δεν με ωφέλησε η άσκηση που έκανα τόσα χρόνια σαν μοναχός.“
Превод:
„Колку што ми помогнаа болестите, толку не ми помогна подвигот што го вршев толку години како монах.“
Овој исказ го најдов во написот на православниот портал Pemptousia, во текст на јеромонах Артемиј Григоријат, како и во биографски текст на истиот портал. Pemptousia
+1Постои и биографски документ во PDF-формат објавен на страницата на Светата митрополија Лагада, во кој се споменува истата мисла. Документот ги опишува и последните денови на старецот. 1994)Значи, за овој исказ имаме посилна поткрепа од обична интернет-објава. Сепак, за прецизен библиографски цитат треба да ја утврдиме точната страница и првичниот извор.
3. Најважното откритие: имаме и конкретна страница
Во грчкиот биографски документ „Γέρων Παΐσιος ο Αγιορείτης (1924–1994)“, достапен на страницата на Светата митрополија Лагада, го најдов исказот за болестите на печатената страница 59. 1994)Документот содржи избрани поглавја од книгата на јеромонах Исаак, „Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου“ („Житие на старецот Пајсиј Светогорец“). Во предговорот е наведено дека текстот е објавен со дозвола на братството на старецот Исаак од Капсала, Света Гора. 1994)Еве ја разликата што сега можеме одговорно да ја направиме:
Исказ Што потврдивме
„Донеси ми марамче, па ќе заиграм!“ Го најдовме на повеќе грчки интернет-страници, но сè уште не и во потврден првичен извор.
„Колку што ми помогнаа болестите…“ Го најдовме во биографски документ, на печатена страница 59, и во други црковни извори.

 p.s.

Целта не е само да пронајдеме цитат,

туку да знаеме од каде потекнува

и колку верно е пренесен.

 pp 10.10.2026