логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

Секој ден – Мамонден

 


Несомнено, поконзервативните меѓу нас би можеле да се соблазнат кога уште во почетокот ќе прочитаат дека моево пасхално размислување ќе им го посветам на парите. На таквите однапред им се извинувам што наместо да пишувам за возвишеноста на смртта и воскресението на Спасителот и за онтолошките импликации на истото ќе пишувам за една толку секојдневна и „реална“ тема како оваа. Секако, тоа не го правам без причина: За мене Велигден е празник на реалноста во најпотполната смисла на зборот, кој е онолку релевантен за мене како христијанин колку што е неразделен од секојдневието. Со други зборови, доколку „секој ден не е Велигден“, туку само еден ден во годината, своевиден ексцес во мирниот тек на деновите од годината – тогаш јас категорично одбивам да празнувам еден таков „празник“. Се додека секој ден од мојот живот без остаток не стане Велигден, жива икона на Христовата смрт и Воскресение, се дотогаш празнувањето на денешниот празник е лишено од било каква посериозна богословска и философска смисла.

Но, кој е тогаш „празникот на реалноста и на секојдневието“ денес, кој е стварниот „велигден“ на мнозината кои решиле еднаш во годината да се „продуховат“ со тоа што ќе се соберат пред некој православен храм и „ќе се кршат со вапцани јајца“? Уште подиректно: Кој е празникот на бесмртноста, на смислата, на добрината, на убавината денес? Одговорот ќе го најдеме на секој чекор околу нас, на секој агол, на секој билборд, во секое списание, во секој дуќан и мол; на работното место и надвор од него, во домот, на екранот, во односите со оние кои ги сакаме и со оние кои не ги сакаме, во јавниот и во приватниот живот, во задоволствата и во болките, во здравјето и во болеста, во мирот и во војната, во животот и во смртта. Тоа е празникот посветен на безнадежно љубоморното божество кое од своите поклоници бара потполна посветеност, кое во безобразно антихристовски манир повела сите до еден „самите себеси и севкупните свои животи нему му ги предадат“ како би му служеле секогаш и во сѐ без исклучок. Тоа е божество без лице, без душа, без тело – непостоечко божество кое како црна дупка голта во себе сѐ постоечко: нашиот труд, нашите денови, нашите љубови, нашите соништа, нашето секојдневие, нашата реалност. Божетвото има древно име: Мамон, или бог на парите.

Овие редови ги пишувам живеејќи во град, во кој на ден Велигден има долги колони на касите во „Рамстор“; во земја во која не е забрането продавниците и супермаркетите да работат во недела (што, патем, во „секуларна“ Германија е незамисливо); во која на истиот тој ден градежните работници и понатаму висат на нивните скелиња, независно од тоа дали тие се поставени пред некоја приватна зграда, новоизграден музеј, или храм. Потполно се заборава дека почитта кон светото е истовремено и почит кон личноста на работникот, на оној кој чесно работи од понеделник до петок и кој има од Бога дадено право на семеен живот, на сон и на 1-2 дена одмор. Ги уверувам на време поупатените: Ова не е задоцнета православна рецепција на јужноамериканската „теологија на ослободувањето“, неславниот обид на група римокатолички богослови да создадат амалгам на христијанството и марксизмот. За моево согледување марксизмот е ирелевантен, пред се поради априорното отфрлање на онтологијата во својот метод. Наспроти тоа, тврдам дека денес сме сведоци на експанзијата на една онтологија на профитот, чие постоење има многу подлабока позадина од она што Маркс некогаш го дијагностицирал како проблем. Затекнати сме во една состојба на безостаточно условување на севкупната наша стварност од профитот, состојба чија природа е изразито религиска.

„Мерка на се“ станале парите: Успешен е оној кој има пари, неуспешен е оној кој ги нема; доблесен е оној кој секогаш се стреми кон повисок профит, за осуда е оној кој се задоволува со она што го има. Трогателен е еретичкиот буквализам со кој евангелската парабола за талантите може да се инструментализира во распространувањето на новата аксиологија на профитот. Тука не останува место за сиромашниот поет, за генијалниот уметник, за вистинољубивиот философ, за богољубивиот богослов, за интровертниот математичар, за лудиот пронаоѓач – кои „пропуштаат“ да го умножат својот труд, кои се задоволуваат со толку малку и кои не допуштаат било кој да заработува преку нив: ниту влегуваат во „блаженството“, ниту допуштаат некој друг да влезе.

Како и во секоја религија, и тука сите дејствија на личноста треба да бидат осмислени од божеството на кое тие му се принесуваат. Доколку нашата работа нема оправдание во профитот, доколку таа не „носи пари“ – тогаш таа е лишена од смислата! Станувајќи критериум на етиката, одредувајќи што е добро, а што лошо, профитот се наметнува и како критериум кој се дрзнува да ја одреди и смислата на човечкиот живот и неговата крајна цел. Доколку една работа не носи профит – таа работа не вреди ни да се работи; доколку еден човек не остварува профит, или не придонесува за остварување на профит во општеството – тогаш која е смислата на постоењето на тој човек? Се чини дека античката философска маскима: „Непреиспитаниот живот не вреди да се живее“ почнува полека но неповратно да преминува во: „Животот без профит не вреди да се живее“.

 

Извор: Православен пат

Друго:

Божествена Литургија во манастирот Успение на Пресвета Богородица

с.Матка- манастир  Успение на Пресвета Богородица на празникот на свети Георгиј Исповедник

 

 

 

 

 

 

 Преминпортал (к.т.)

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Ноември 25, 2018

Акатист кон свети Нектариј Егински

КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен Нектариј, затоа направи и ние да ја завршиме духовната работа и стекнувајќи ја заработката, да Му запееме на Христа: Алилуја!
Октомври 30, 2018

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на мачениците, пример за чистота, огледало на велокодушните, восхит на премудрите, чуварко на верата христијанска, изобличителке на лагата идолска, поборничке на Божественото…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 778
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

ПРЕПОДОБЕН ПАХОМИЈ ВЕЛИКИ

Окт 18, 2018 Житија 1060
Паралелно со преподобниот Антониј Велики, основачот на пустинското, анахоретско монаштво,…

СВЕТИ ЕФРЕМ СИРИН ЖИВОТОПИС, ТВОРЕШТВО И КАРАКТЕРИСТИКА

Окт 18, 2018 Житија 1005
Над сè, свети Ефрем си останува прекрасен проповедник – амвонот е почеток и крај на…

Беседи

БEСEДА  за живата надeж

БEСEДА за живата надeж

Нo, кoј дeнeс им пoкажа живo надeвањe на луѓeтo, кoј и какo? Апoстoлoт Пeтар oдгoвара на oва прашањe: “Гoспoд наш Исус Христoс и тoа сo вoскрeсeниeтo oд мртвитe. Никoј друг...

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

Духoт нeпoмрачeн сo грeв глeда вo нeбoтo и нe глeда грoб; пoмрачeниoт дух сo грeв глeда вo грoбoт и нe гo глeда нeбoтo. Грeвoт и дoбрoдeтeлта управуваат сo духoвниoт вид...

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Бог е совршен, и како совршен, сѐ што прави – прави совршено. Кога Бог го направи човекот, всушност, направи бог – иако не по природа. Направи човекобог, кој треба да...

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Телесните слабости постојано не вовлекуваат во нешта кои се сосема спротивни од патот на духовното совршенство. Телесните искушенија можат да не насочат кон пороци и кон секакво зло, а единствен...

Митрополит Струмички Наум: „Учителка“

Митрополит Струмички Наум: „Учителка“

Ајде повторно и оваа година – како во годините наназад, на Нејзиниот ден, да го обновиме нашиот подвиг – молитвеното правило „Богородице Дево...“ Оваа молитва, за нас раслабените, е последна...

БEСEДА за сeмoќта на збoрoт Бoжји

БEСEДА за сeмoќта на збoрoт Бoжји

Нo пoстoи рeд и начин пoмeѓу тваритe, видлив и дoстапeн за нас луѓeтo, а пoстoи рeд и начин нeвидлив и нeдoстапeн. Спoрeд тoј нeвидлив и нeдoстапeн рeд и начин, кoј...

Празникот Благовештение – првиот цвет на Пасхата

Празникот Благовештение – првиот цвет на Пасхата

Ете она што дојде да нѐ повика, сега ни се јави: Бог надумно се соединува со луѓето; со гласот на Архангелот прелеста се изгонува, а Дева радост прима; небото слегува...

Викарен Епископ Стобиски г. Јаков: Жртвена прегратка (31.03.2019)

Викарен Епископ Стобиски г. Јаков: Жртвена прегратка (31.03.2019)

Ако ги приклониме колената, а во срцето свое, во вистинскиот храм во кој Бог се вселува, не го поставиме Крстот, сме го промашиле суштинското значење на празникот, затоа што тоа...

« »