логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Долгогодишната новинарка во областа на културата, Катерина Богоева, денес ја промовира книгата „Разговори за нас“ од издавачот „Блесок“. Книгата содржи триесеттина интервјуа снимени и објавени од 2000 до 2017 година при нејзиното работење во „Глобус“, „Премин“ и „Утрински весник“.
Богоева за Радио МОФ потенцира дека како новинар со 25-годишно искуство, интервјуата најмногу и „лежат“, најмногу ги сака како жанр.

Поетското дело насловено Брзина на сонот (итал. Il ritmo di un sogno) од македонскиот писател Стефан Марковски е застапено во 15. издание на зборникот Castello di Duino.
На меѓународниот конкурс за поезија и драмски текстови насловен I have a Dream/Ho un Sogno, жирито во состав од дваесетина поети и книжевни критичари ја избра поезијата на Марковски во категоријата Поезија на срцето (итал. Poesie del cuore)

Тоа беше почеток на дружењето на девојчето и писателот, во кое секоја нова средба донесуваше извештаи за живописните  патувањата на куклата.
При последната средба, Кафка и  подари   кукла на девојчето. Таа беше сосема различна од куклата која девојчето ја изгубило, но носеше во себе цедулче со  порака: "Патувањата ме измениа."

FotoМладите подобро ги познаваат странските јазици одошто македонскиот јазик. Со цел да си заминат од земјава, повеќе се фокусираат на изучувањето на странски јазици. Проблем е и образовниот ситем, кој иако предвидува еднакво учење на литературата и граматиката, во пракса не се реализираат предвидените наставни програми, порачаа професорите од Институтот за македонски јазик, на меѓународниот ден на мајчиниот јазик

По објавениот повик за испраќање на песна по слободен избор за учество на вториот меѓународен конкурс и доделување на наградата „Антево слово“, се пријавија повеќе од 100 поети од Македонија со своите дела.
Наградата „Антево слово“ е конституирана како дел од меѓународната поетска  манифестација „Анџело Ла Векија“, која се одржува секоја година во градот Каникати на Сицилија, Италија, а воедно и прва од ваков вид која се доделува за македонски автор надвор од нашата држава.

На многумина не им паѓа на ум Оној што продира и во темнината... Зарем веруваат дека постои нешто друго што може да нѐ извлече од такво очајание како кога телото е сосема скрушено (скршено и оставено без чувство на допир), кога човечкиот дух е неприсутен зашто е немоќен, поразен, просто избришан од душата и умот на очајникот! Што може да нѐ спаси тогаш кога...


shuma3a.jpg-И ете, од таа случка, - продолжуваше Лукерја – почнав да венеам, да се сушам, р`ѓа ме зафати, ми стана тешко да одам, а после не можев ни да владеам со нозете. Дојде ред да не можам ни да стојам, ни да седам: се` полошо и полошо. Вашата мајка, по својата добрина, ме покажуваше на лекари и ме испрати во болница. Но, од сето тоа мене не ми стана подобро. И ниеден лекар не знаеше да каже каква е мојата болест.

 - Те гледам како ти светнуваат очите кога баба ќе влезе во собата. Сакам и јас да го имам тоа. Се учи ли тоа бе дедо?
- Синко, не научив јас многу школи, ама животот добро го научив. Тоа што го знам, тоа ти го кажувам... Некои луѓе мислат дека радоста е во многу жени. Тие се кукавици синко. Тие само земаат, а се плашат нешто да дадат.

Во сите науки, така и во историјата сите дискусии треба да се водат аргументирано и со факти. Кога биле во прашање дискусиите за македонскиот национален континуитет, неговите негатори секогаш ја наметнувале тезата дека не постојат средновековни докази за постоењето на Македонците како нација или пак за постоењето на посебен Македонски јазик.

Излезе од печат третата стихозбирка Богољубива поезија од циклусот Манастирски води - Убавина, под псевдоним на Кипријан Слепченски.

Рецензенти за оваа книга се проф. д-р. Владимир Мартиновски, академик Катица Ќулавкова и познатиот македонски поет и писател Раде Силјан.

и сакаат да ги врзуваат тие околу себе
не им е важно што ги кочат
и што ги влечат кон своето тло
а луѓето, како и птиците
се создадени и да летаат
не само да одат
по прашината и асфалтот

klaudija

Клаудија Лутовска

 


Да се повика на историска одговорност кон сите домашни и светски фалсификатори е должност на сите кои живееме во ова време, во кое, сите тие влијанија се свирепи удари врз Македонскиот народ, неговото постоење, постоење на Македонскиот јазик, како најстар светски јазик. Во македонската будност и свесност, се појавува уште еден пишан осврт во прилог на вистината и македонштината.

Минатата година , по долгогодишно истражување низ познавање на 6 светски јазици, издадена на англиски јазик е книгата “Македонскиот јазик, Потекло на јазикот, Коренот на зборовите”. Авторката Светлана Симоновска, е уште еден македонски современик кој посветено ги анализира и поставува тезите, како продолжение на светски лингвисти.

Швајцарскиот лингвист Фердинанд де Сосир, во XIX век доаѓа до откритие за јазиците:

“Пред латинскиот јазик, постои период во кој грчкиот и словенскиот се во заедништво пред да се поделат. Што ја докажува историјата на јазични семејства, како потребна. “ – Фердинанд де Сосир

Според истражувањето на Симоновска, многу светски истраувачи и лингвисти во светот тоа го занат, во 19 век се цитираат германски и руски лингвисти кои ги објавуваа овие сознанија, но најчесто тоа ги прати како клетва, по изјавата некои од нив веднаш пострадаа. Еден од нив е англискиот лингвист Мајкл Вентрис.

Македонскиот е најстар кодиран јазик со најстара азбука,а словенското име е накалемено подоцна, е нејзината констатација.

Македонскиот јазик е единствениот, документиран и евидентиран јазик, досега, назад многу илјадолетија. Од еден поново откриен и успешно дешифриран натпис на камен, се гледа дека зборот Македонија има 77.000 години старост. Овој натпис е пронајден на многу неочекувано место, на јужниот крај на африканскиот континент во археолошкиот локалитет, пештерата Бломбос, Јужна Африка, за кој пишуваше Васил Иљов.

„Какво име е Трајан? Трајан императорот?“, прашува Симоновска- „ќе откриете дека името е со непознато потекло и дека не се знае значењето, ако истражувате подлабоко. Но, ние , Македонците го препознаваме“.

Според македонската традиција, името Трајан им се ставало на деца во семејства каде не можеле да имаат деца, па Трајан се дава како име на дете да биде благословено со името кое го носи за да живее, за да трае“.

Симоновска објаснува и анализира англиски, меѓународни зборови и топоними низ призмата на македонскиот јазик. Книгата “Македонскиот јазик, Потекло на јазикот, Коренот на зборовите”, напишана на англиски јазик, на преку 350 страници и со преку 2.000 општо познати именки, глаголи, придавки др, го дава македонското, алтернативно толкување на етимологијата и јазикот воопшто. Сегменти од македонската цивилизација како и култура се внесени.

„Низ Библијата се споменува Каин, кој подоцна по убивањето на својот брат се покајал. Ако за сите други е неразбирливо, за македонците е разбирливо зошто на овој лик му е дадено името Каин. Или библиската книга по Јеремија, кој живеел и пред времето на Александар Македонски, каде според приказната во библијата Господ му рекол да носи јарем околу вратот за да го прикаже вавилонското ропство. Јарем е збор кој го препознаваат македонците.“

Низ примерите кои се детално анализирани и опишани низ книгата на Симоновска, се споменуваат многу зборови кои се одомакинети низ светските јазици, за кои нема појаснување и не се разбирливи за другите, сем за македонците. Името на „Аспасија“ (била девојка на Перикле), зборот „морал“, зборот „анемија“ (недостаток на првото важно нешто- а-нема), Брест (град во Франција, за кој французите немаат објаснување од каде му е потеклото и што значи, но нам ни е јасно, тоа е градот на Брестовите). За кремирање се користи кремен камен, и зборот „кремирање е нејасен за светот.

Етимолозите обично го припишуваат потеклото на англиски и меѓународни зборови како да е од Коине и Латински. Овие два јазика и системи за комуницирање имаат животен век од околу две и пол илјади години. А што е со 5.000 години и 10.000 години пред тоа?

Непобитни се фактите за непрекинатиот континуитет на македонскиот јазик писменост и сеопшто македонската цивилизација стара преку 100.000 години.

Официјалната верзија за јазиците, која ја предаваат академските институции и школи во Македонија а, посебно во западниот свет во научните области историја и лингвистика вели дека на Македонскиот Полуостров се појавува дисконтинуитет. Со тоа сакаат да кажат дека до 6 век наша ера целото човечко население исчезнува и целиот полуостров е празен и не населен освен на сувите и суровите, неплодни острови на Егејското море заедно со остатокот на делот од Македонскиот Полуостров кој денес е под администрација на државата Грција.

Значи според етаблираната логика и “верзија” грото од полуостровот е празен без луѓе и нова гарнитура на луѓе за првпат се преселуваат и населуваат од север кои се именуваат со општо име словени. Ako e така се прашувам колку научни трудоови, докторати и книги се напишани на темата, стара прататковина на словените, нивната преселба и попрецизни податоци на водачи кои ги воделе на тој пат на југ итн.

Само на грчка територија античките народи и племиња преживуваат и благодарение на тоа денес само грците имаат антички корења. Теоријата која се изучува во училиштата и по факултетите е неприфатлива, и невистинита. Науката во поново време, т.е доста прецизната генетика истотака оди против оваа официјална верзија на историјата и лингвистиката и докажува дека сите граѓани од сите држави кои постојат на Македонскиот Полуостров имаат антички корења а не само ексклузивно денешните грчки граѓани, појаснува Симоновска.

Професорот Ташко Белчев преку своите истражувања, фактографски повикува и докажува дека најстариот досега документиран јазик и азбука е македонскиот јазик и македонското кирилично писмо кое постои низ илјадници години наназад, во Неолитот но, и многу порано од тоа.

Се разоткрива вистината дека светската и западната цивилизација лежи врз македонска база.  Сите други верзии за корењата на светската историја и цивилизација се фалсификати и чисти фабрикации, измислени од германските и англиските кујни на 19 век.

***********

Македонскиот јазик низ милениумите- осврт низ фактографски докази и иториски анализи од записи на автори низ вековите

Непобитни се доказите и фактите кои сведочат за македонскиот јазик, македонската нација, македонската цивилизација.

Македонско евангелие, на пергамент, сведоштво за македонскиот јазик и православните религиозни практики, кое потекнува од XI век, кое се чува во катедралата Нотр Дам  во РЕМС источно од Париз. Евангелието се состои од 47 страници, од кои 16 се напишани на кирилица, а 31 на глаголица. 1717 година рускиот цар Петар Велики го посетува Ремс, тој забележува дека во евангелието има и страници запишани со кирилична азбука и за него разбирлив јазик, македонскиот.  Потеклото на евангелието е загадочно. Самите историски факти кои покажуваат дека словарниците кирилица и глаголица, нивниото потекло, темел и развој се наоѓаат длабоко во древениот македонски јазик, со писмени докази уште од пред 400.000 години (факти од книгата Зета Македонија од Бранко Сотироски).

Во осумнаесеттиот и деветнаесеттиот век е пласирана тезата дека само „Античка  Грција“ и Рим се периоди на зачетокот на модерна Европа, не водејќи сметка за постарите наоди, како докази за големите достигнувања во науката, уметноста, спортот, митологијата и писменоста, кои се основа за овие подоцнежни достигнувања. За жал овој став на научниот свет е застапен до денес, претставувајќи ги постарите наоди како дела на„примитивен народ од палеолитот и неолитот“, одбивајќи ги новите толкувања на еволутивната историја поткрепени со пишани документи, пишува Сотироски.

Македонскиот јазик со кој ние и ден-денес зборуваме, во помалку или повеќе неизменета форма бил во употреба и за време на владеењето на Јустинијан I Велики, и пред него. Докази за тоа и за континуитетот на Македонската писменост која била раширена по цел свет има безброј, а заслугата за неа денес се приграбува од многу модерни нации.

Македонски лексикограф Америас во 3-от век п.н.е ги запишал чисто Македонските зборови: Зелка, Елан, Кал-јаруга, Клизи(он), Легло, Лична, Смуѓ, Шор, и т.н. Англискиот историчар Хамонд (T.Hammond) направи случај со зборот “Челник” кој остана забележан од повеќе антички автори.

Римјаните од Стариот Рим и Ромеите од Константинополитана Нов Рим пренесоа бројни сведоштва за континуитетот на Македонскиот јазик низ вековите. Во 4 и 5 век Св. Јероним од Стриговиа, забележан како доктор, теолог и познат историчар во Сиријa на тогашното Ново (Источно) Римско Царство во 4-от и почетокот на 5-от век, е творец на Глаголицата – цели четири века пред Кирил и Методиј.

Не дозволив е пропустот и неправдата кон македонскиот јазик, народ, нација, од страна на лингвистите и научниците, да ни сервиpаат една историска завера: „писменоста ни ја создале Кирил и Методиј во 9 век…“

Вистината и доказите укажуваат дека Кирил и Методија, во 9-от век на барање на Великиот Кнез Ростислав од Велика Моравија, и по наредба на Царот од Контантинополитана Нов Рим, пристапиле кон создавање на азбука која би била читлива и полесно совладувана од широките маси, и да ја упростат глаголицата, која била привилегија на одредена класа на луѓе.

Кирил и Методиј, го упростиле дотогашното Македонско Црковно Писмо – Глаголицата, во облик кој би бил поедноставен за читање и пишување и поразбирлив за широките народни маси.

Според познатиот Сиријски историчар и теолог Јаков од Воден (Jacob of Edessa) династијата на Авгаридите која останала во Сирија по походот на Александар била по потекло од Македонија, од околината на Воден. Тој понатаму објаснува и дека тие бидејќи биле родум од Беломорска Македонија, во Сирија градот кој го основале на местото на поранешниот град Урхој (Urhoy) си го нарекле истотака – Воден. Тоа е само еден од низот градови со Македонски имиња во Мала Азија посведочени од историчарите: Бела, Бер, Диум, многубројните „Александрии“.

Лексиконот на Македонски Јазик направен пред 400 и кусур години од професорот Чиро Џанели (Čiro Gianelli) од Римскиот Универзитет и Андре Ваилант (Andre Vaillant) од Франција. Тие биле во Богатско, Беломорска Македонија, и таму запишале голем број зборови со кои се служеле Македонците во 16 век. Оригиналот на овој Македонски Лексикон се чува во архивата на Парискиот Универзитет. Еве како зборувале Македонците во тој дел од Македонија:

“Господине, брате, да си здрав, да си прост, остави ни да спиме, ела да јаме, и да пиме, дол да појдиме, да работиме. Имате хљабо(леб) да купиме, имате вино да купиме, од која страна да појдиме во Богацко.“ ….

извор:http://mn.mk

Преземено од: http://media24.mk/2018/08/10/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%B5-%D0%BD%D0%B0%D1%98%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BD-%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA/

10.08.2018 год.

 

 

kirilica


Подготвил: Тамара Гроздановски


Новиот закон предвидува кирилиско писмо да има апсолутна предност над латиничното. Ова писмо ќе мора да го користат државните органи, медиумите, фирмите и образовните и научните институции.

Владата на Србија ќе формира Совет за српски јазик чија работа ќе биде да се грижи за почитување на службената и јавната употреба на српскиот јазик и кирилиско писмо. Советот ќе има девет члена кои, паралелно со Одборот за стандардизација на српскиот јазик, ќе се грижи за номинирање, негување, унапредување и заштита на официјалниот јазик и писмото.

Ова се дел од новостите што Министерството за култура ѝ ги предложи на Владата на Србија, а кои би требало да се применат со измена и дополнувањее на Законот за службена употреба на јазикот и писмото.

Членовите на Советот за српски јазик ќе бидат именувани од Владата на Србија, а извештајот за работа ќе го доставен до Собранието најмалку еднаш годишно.

-Советот анализира и дава мислење за статусот на службениот јазик и писмото во Република Србија и на српско јазично подрачје, дава сугестии во креирањето и спроведувањето н јазичната политика, дава предлози за развој и унапредување на статусот на официјален јазик и писмо - пишува во документот.

Должностите на Советот ќе бидат да дава сугестии и предлози за регулирање на други прашања во областа на службениот јазик. Пропишано е Советот да биде формиран шест месеци после усвојување на изменетиот закон.

На српски јазик, кирилица, како што е предвидено, задолжителна е комуникацијата во правната насока, посебно за наведување на имиња, седишта и активности на компании, име на стоки, упатства за употреба на производи, декларација на производите, гаранции, фактури, сметки...

Целокупната комуникација на државните и локалните власти ќе треба да биде на српски јазик, кирилица. Истото важи и за образовните и научните установи и медиумите чиј основач е државата и кои имаат мнозински државен капитал, како и за електронските медиуми со национални, регионални и локални фреквенции. Кирилицата ќе биде задолжителна и за сите јавни претпријатија и установи и претпријатија со државен капитал, како и професионални и трговски здруженија што ја претставуваат својата област на национално и меѓународно ниво.

Со предложениот закон се дефинира латиницата како помошно писмо, и ако нешто се пишува на двете писма, кирилицата мора да има предност. Доколку институциите кои имаат обврска да ја користат кирилицата, ја прекршат оваа одредба, одговорното лице ќе биде казнето од 5.000 до 100.000 динари. Казната за компанијата која со латиница ќе ги напише услугите и производите, упатствата за употреба, декларацијата или гарантниот лист, ќе биде казнет од 500.000 до 1 милион динари, а одговорното лице во организацијата што ја игнорира кирилицата ќе биде казнето до 70.000 динари.

Постојат и исклучоци од службената употреба на јазикот и писмото, и тоа кога станува збор за приватна комуникација, пишување и употреба на личните имиња, двојазични изданија и компјутерски програми, прифатена научна и техничка терминологија, научни и уметнички дела, како и научни и образовни активности на училиштата за странски јазици. Исклучоци се и брендовите на произведувачите и робата и ознаките на потекло на стоките и услугите.

Малцински права

Дефинирана е и службената употреба на јазиците на малцинствата. Пропишано е дека малцинските заедници имаат целосно право да го користат мајчиниот јазик, во согласност со Европската повелба за регионални и малцински јазици.

Извор: https://www.fakulteti.mk/

 

Песните ги преведував по чувство, без напор, онака како што мислев дека треба, на јазик разбирлив за секого; и за ѕидар, и за шофер, и за студент и за академик. Еден од главните чинители при изборот на песните за „Два света“ ми беше тие да звучат добро, лесно и неусилено на нашиот јазик, сакав зборовите ...

Џелалудин Мохамед Руми (1207-1273). Персиски  филозоф, поет, правник, учител и суфист. Еден од најголемите поети и мислители на сите времиња. Ремек-делото на Руми, Месневија, содржи 25 000 стихови. Тој не ја пишувал книгава туку последните 15 години од животот само беседел и рецитирал, а Хусамедин Челеби ги запишувал неговите зборови. Оваа поетска збирка според многумина спаѓа во редот на најголемите авторски и духовни дела во историјата на човештвото.

Не постои тема што му е туѓа, од најприземна до највозвишена; пишува за пријателството, убавината, зависта, фалбаџиството, скромноста, лицемерието, омразата, добрината, самобендисаноста, храброста, расипаноста, потребата од смисла, музиката, природата, пролетта, вистината, животните, растенијата, птиците, љубовта и смртта...  кај него наоѓаме стихови за Христос, Јосиф, Соломон, Гавриил, Мухамед... Верник е, но воедно и надвор од сите вери, вон секоја ритуализирана и јалова вероисповед. Храмот на неговиот Бог е во срцето, не е во зградата на џамијата, црквата или синагогата.

    Кога сум со тебе

    Кога сум со тебе

    остануваме будни цела ноќ,

    Кога не си со мене

    не можам да заспијам.

    И фала Му на Бога за овие несоници

    и за сета разлика меѓу нив

Песните ги преведував по чувство, без напор, онака како што мислев дека треба, на јазик разбирлив за секого; и за ѕидар, и за шофер, и за студент и за академик. Еден од главните чинители при изборот на песните за „Два света“ ми беше тие да звучат добро, лесно и неусилено на нашиот јазик, сакав зборовите да течат и тоа ме ограничуваше, но се надевам дека барем делумно сум успеал во намерата. Песните си ги преведував во умот при секое читање долги години, а интензивно се зафатив со работа есента 2017.  Некако ми појде тогаш, тркалото се сврте како што треба и запчаниците фатија.

Тихомир Јанчовски

******

Мачката и месото

Си била еднаш една чурук жена
која јадела сè што мажот носел дома
и лажела за тоа.

Еднаш, донел некое јагнешко за гостин
што требало да дојде. Мажот работел двесте дена
да го купи тоа месо.

Кога излегол, жена му си зготвила кебап
и го смафтала целиот, со вино.

Мажот се враќа со гостинот.
„Мачката го изеде месото“ вели таа.
„Купи друго, ако ти останаа нешто пари!“

Тој го праќа слугата да му го донесе кантарот,
и мачката. Мачката тежи кило и пол.
„Месото беше кило и пол.
Ако ова е мачката, каде е месото?
Ако ова е месото, каде е мачката?
Почни да го бараш едното или другото!“

Ако имаш тело, каде е духот?
Ако си дух, што е телото?

Ова не е наш проблем да му ја мислиме.
Двете се двете. Житото е клас и стебло.
Божествениот касап ни сече парче од слабините,
и парче од вратот.

Невидливото, видливото, светот
не функционира без обете.

Ако фрлиш прашина врз нечија глава,
нема ништо да се случи.

Ако фрлиш вода, пак ништо.
Но помешај ги во грутка.

Таа венчавка
од вода и кал ќе ти ја отвори главата
а потоа има други венчавки.

******

Суштината на машкоста

Суштината на машкоста не произлегува
од фактот дека си маж, како што ни сушноста
на пријателското чувство не доаѓа од оние што тешат.
Твојата стара баба ти вели„ Може не треба
да одиш на школо. Нешто си ми блед.“
Бегај од таквите изјави.
Подобри се силните шамари на татко ти.
Твоето телесно битее копнее по утехи.
Строгиот татко бара духовна јасност.
Тој те кара, но на крајот
те изведува на отворено поле.
Моли се за строг учител,
да те наслушне, подучи и да остане во тебе.
Се замајувавме со собирање утехи.
Направи да се уплашиме од тоа какви сме биле!

* За настанот

 

Извор: https://off.net.mk/dva-sveta-od-rumi-vo-izbor-i-prevod-na-tiho

 

Знам дека самотијата ја дозирам исто како слободата, а кога е грдо сѐ, некако пак ми е убаво. Сѐ поретко имам амбиции; она што го исполнив си продолжува со својот живот, не со мојот.

ИСЧЕЗНАТИОТ ПРВ ТЕКСТ НА МАКЕДОНСКАТА ГРАМАТИКА ОД 1946 ГОДИНА НА РУСИНОТ БЕРНШТEЈН ПРОНАЈДЕН ВО МОСКВА ОД ЈАПОНСКИ ПРОФЕСОР

Јапонскиот славист Мотоки Номачи, кој ја пронашол изгубената македонска граматика напишана од рускиот професор Самуил Бернштејн, со бистата на Блаже Конески, еден од кодификаторите на современиот македонски литературен јазик (Фото: М. Златевска)

Јапонскиот професор Мотоки Номачи во Градскиот архив на Москва ја пронашол Граматиката на македонскиот јазик, напишана во 1946-47 година од рускиот професор Самуил Борисович Бернштејн, која никогаш не била објавена и се сметала за исчезната 70 години. Граматиката била нарачана од Президиумот на АСНОМ, но откако во 1947 година се влошиле советско-југословенските односи поради резолуцијата за Југославија на Информационото биро, подготвениот слог во печатницата бил растурен и оттогаш му се губи трагата на ракописот.

Неверојатната приказна за патот на граматиката за САКАМДАКАЖАМ.МК ја сподели Номачи, професор на Универзитетот во Хокаидо, кој утре во 10, 20 часот во Македонската академија на науките и уметностите ќе говори за неа на Меѓународната научна манифестација „Македонистички денови во МАНУ“. Домаќин на конференцијата е проф. Марјан Марковиќ, раководител на Истражувачкиот центар за ареална лингвистика во МАНУ, кој нѐ воведе во приказната за изгубената граматика.


Номачи се занимава со славистика и пред сѐ го интересира граматичката типологија на словенските јазици, а истовремено се занимава со социолинвистика и со историја на славистиката (Фото: М. Златевска)

Самуил Бернштејн (1911–1997) е основач на Катедрата за словенска филологија на Универзитетот Ломоносов во Москва, Русија, а надворешен член на МАНУ бил од 1969 година. Во 1938 година е меѓу првите научници кој го изделува македонскиот јазик како засебен во јужнословенската група. Во 1946 почнал да ја пишува граматиката на македонскиот јазик.

Академик Блаже Ристовски во 2014 година објавил статија во Зборникот на Филолошкиот факултет „ Рускиот славист С. Б. Бернштејн во историјата на современиот македонски литературен јазик по повод стогодишнината од неговото раѓање“ во која наведува податоци за граматиката и дека и се губи трагата. Ова се извадоци од статијата на академик Ристовски:

„Како воспитаник на славистот-македонист Афанасиј Матвеевич Селишчев (1886-1942), младиот руски славист Бернштејн станува и првиот автор на првите енциклопедиски одредници ‘Македония’ и ‘Македонский язык’ во првата Советска енциклопедија (1938) – третирани како одделен геополитички и етнокултурен субјект на словенскиот југ. На 7 декември 1944 година, по сторнирањето на решенијата на Првата јазична комисија, заради конечната кодификација на македонскиот јазик, Президиумот на АСНОМ предлага ‘да се повикат от Москва дваица световно извесни капацитети по славјанска филологија и нај добри познавачи на јазиците на сите балкански народи: Бернштејн и Державин’… Бернштејн воопшто не ја напуштал работата врз македонскиот јазик. На 25 април 1947 год. запишал: ‘Сега мојата главна задача е завршувањето на монографијата ,Македонский язык‘. Јас треба да го предадам ракописот во книгоиздателството наесен оваа година. Во центарот на описот на граматиката ќе биде морфологијата. Специјална глава е посветена на анализата на јазикот на Мисирков. Во книгата ќе има читанка и македонско-руски речник кон текстовите на читанката’. Така усилено работејќи, Самуил Борисович на 28 август 1947 год. запишал: ‘Близу е завршувањето на книгата ,Македонский язык‘. Завршен е граматичкиот опис на литера­турниот јазик, напишан е воведот, составена е читанката. Целиот обем на кни­гата е 10–12 табаци’. Му останал речникот. На 9 ноември допишал: ‘Седам од утро до доцна над ,Македонский язык‘’, а на 2 декември додал: ‘Во последно време работам над секоја мера, по 12 часа на ден. Вчера поставив точка на ракописот ,Македонский язык‘.

Најпосле, на 28 декември тој задоволно соопштува: ‘Вчера за својот, Македонский язык‘ добив премија од 4.000 рубли. Ракописот веќе е утврден за печат. За одговорен редактор е назначен С. П. Обнорски’.

Но бурниот ентузијазам на С. Б. Бернштејн неочекувано е пресечен. Со Резолуцијата за Југославија на Информационото биро нагло се влошуваат советско-југословенските односи и подготвениот слог во печатницата е растурен. Освен фрагментите од оваа книга што се појавија во научната периодика, до денеска тој ракопис остана непознат за јавноста. Дури не се знае ни дали е зачуван и каде се наоѓа. А тоа е многу значаен дел не само од историјата на македонскиот современ стандард, туку и суштествен дел од научно-истражувачкото дело на С. Б. Бернштејн и истовремено важен момент од историјата на руско-македонските научно-културни врски“, пишува академик Ристовски.


На утрешната конференција во МАНУ Номачи ќе зборува за историјата, за работата на Бернштејн на македонскиот јазик, за неговиот поглед на македонскиот книжевен јазик, и секако за приказната на граматиката (Фото: М. Златевска)

Номачи на почетокот на разговорот ни се извини дека ќе говори на српски јазик, бидејќи не говори доволно добро македонски јазик,  па не сакал да прави грешки. Исклучително љубезниот професор од Хокадио, во северна Јапонија, вели дека се занимава со славистика и пред сѐ го интересира граматичката типологија на словенските јазици, а истовремено се занимава со социолингвистика и со историја на славистиката. Во тој контекст го интересира и историјата на македонскиот книжевен јазик.

Многу бил љубопитен за делото на Бернштејн, еден од најголемите слависти на 20 век, и бидејќи знаел дека многу се занимавал со македонскиот јазик, а малку има публикации на тема, го интересирало зошто е тоа така.

„Истражував и дознав дека имало политички проблеми, поради конфлкиктот на Тито и Сталин и не можел веќе да се занимава со македонскиот јазик. Во Москва во 2002 година се објавени мемоари на Бернштејн, каде пишува дека завршил со пишување на граматиката на македонскиот книжевен јазик , така што помислив дека таа граматика, тој ракопис мора некаде да постои. Потоа го прочитав текстот на академик Ристовски, кој меѓу другото пишува дека за жал никој не знае каде се наоѓа тој ракопис и дека не е познато дали воопшто е сочувана таа граматика“, вели Номачи.

Професорот пред неколку години бил на конференција во Москва и ги замолил колегите од Институтот за славистика во Москва да му помогнат да го најдат ракописот, кој , вели Номачи, би морал да биде објавен во 1949 година. Ракописот го нашле во Градскиот архив во Москва.

Номачи пред некоја година го исконтактирал академик Виктор Фридман, американски лингвист и еден од најпознатите македонисти во светот.

„Го прашав дали можеме да ја обработиме таа граматика и да ја објавиме со коментари. Па неодамна почнавме со работа и ќе ја објавиме. Кога во јануари Марјан ме покани да дојдам на конфернцијата, сфатив дека е одлична можност за говорам за неа пред македонската јавност“, рече професорот Номачи.

На утрешната конференција во МАНУ тој ќе зборува за историјата, за работата на Бернштејн на македонскиот јазик, за неговиот поглед на македонскиот книжевен јазик, и секако за приказната на граматиката.

Б. НЕСТОРОСКА

Извор: https://sdk.mk/index.php/magazin/ischeznatata-prva-makedonska-gramatika-od-1947-godina-na-rusinot-bernshtajn-pronajdena-vo-moskva-od-japonski-profesor/#.WvwugaHgbWR.twitter

 Овој Водич за долговечност се фокусира на најчестите болести кои ни стојат на патот на природниот долг животен век. Тие болести не се семоќни, ниту пак ние сме немоќни пред нив. Медицината на животниот стил нуди конкретни решенија за тоа. Но нуди и можности за лекување, доколку сме веќе соочени со некоја од нив.

Повеќе артикли...


Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Април 08, 2019

Како може да им се помогне на оние кои размислуваат за самоубиство?

Според проценката на Светската Здравствена Организација во просек 1 милион луѓе умираат годишно како резултат на самоубиство. Во позадина на суицидалноста најчесто стои екстремна нелагодност, неиздржлива емоционална болка и неподносливо страдање на кое…
Март 28, 2019

Светските научници и НАСА тврдат дека Македонија ја крие тајната за бесплатна енергија!

Алшар е единственото наоѓалиште на талиум во светот. Tалиумот е цврст сив метал и е токсичен. Употребуван е во електронската индустрија и за изработка на стакло. Исто така е употребуван и во отров за глувци и инсектициди. Лорандит или талиумов арсеничен…

95 години од раѓањето на Вангел Наумовски – уметникот кој за Салвадор Дали беше „сликар од бајките“

Мар 24, 2019 Ликовна уметност 163
Со името на охридскиот сликар, кого Салвадор Дали воодушевено го нарече „сликар од…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународен поетски зборник во Италија

Мар 07, 2019 Литература 172
Поетското дело насловено Брзина на сонот (итал. Il ritmo di un sogno) од македонскиот…

Срамота е младите да знаат повеќе странски, отколку македонски јазик

Фев 22, 2019 Литература 248
Foto
Младите подобро ги познаваат странските јазици одошто македонскиот јазик. Со цел да си…

Беседи

БEСEДА  за живата надeж

БEСEДА за живата надeж

Нo, кoј дeнeс им пoкажа живo надeвањe на луѓeтo, кoј и какo? Апoстoлoт Пeтар oдгoвара на oва прашањe: “Гoспoд наш Исус Христoс и тoа сo вoскрeсeниeтo oд мртвитe. Никoј друг...

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

Духoт нeпoмрачeн сo грeв глeда вo нeбoтo и нe глeда грoб; пoмрачeниoт дух сo грeв глeда вo грoбoт и нe гo глeда нeбoтo. Грeвoт и дoбрoдeтeлта управуваат сo духoвниoт вид...

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Бог е совршен, и како совршен, сѐ што прави – прави совршено. Кога Бог го направи човекот, всушност, направи бог – иако не по природа. Направи човекобог, кој треба да...

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Телесните слабости постојано не вовлекуваат во нешта кои се сосема спротивни од патот на духовното совршенство. Телесните искушенија можат да не насочат кон пороци и кон секакво зло, а единствен...

Митрополит Струмички Наум: „Учителка“

Митрополит Струмички Наум: „Учителка“

Ајде повторно и оваа година – како во годините наназад, на Нејзиниот ден, да го обновиме нашиот подвиг – молитвеното правило „Богородице Дево...“ Оваа молитва, за нас раслабените, е последна...

БEСEДА за сeмoќта на збoрoт Бoжји

БEСEДА за сeмoќта на збoрoт Бoжји

Нo пoстoи рeд и начин пoмeѓу тваритe, видлив и дoстапeн за нас луѓeтo, а пoстoи рeд и начин нeвидлив и нeдoстапeн. Спoрeд тoј нeвидлив и нeдoстапeн рeд и начин, кoј...

Празникот Благовештение – првиот цвет на Пасхата

Празникот Благовештение – првиот цвет на Пасхата

Ете она што дојде да нѐ повика, сега ни се јави: Бог надумно се соединува со луѓето; со гласот на Архангелот прелеста се изгонува, а Дева радост прима; небото слегува...

Викарен Епископ Стобиски г. Јаков: Жртвена прегратка (31.03.2019)

Викарен Епископ Стобиски г. Јаков: Жртвена прегратка (31.03.2019)

Ако ги приклониме колената, а во срцето свое, во вистинскиот храм во кој Бог се вселува, не го поставиме Крстот, сме го промашиле суштинското значење на празникот, затоа што тоа...

« »