логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 


Натаниел Кучевишки  


Натаниел Кучевишки, познат уште како Охридски-Пловдивски или Натаниел Зографски, со световното име Неделко (Нешо) Стојанов Бојкиќев (26. Х. 1820 – 18. IX. 1906) е еден од најшколуваните црковно-литературни и револуционерно-национални дејци во XIX век. Учествувал во црковната борба против грчката Цариградска патријаршија и се залагал за обновување на Охридската архиепископија. Натанаил станал егзархиски митрополит, кој активно го помагал македонското револуционерно ослободително движење.

Натаниел Кучевишки е роден на 26 октомври 1820 година во скопското село Кучевиште, како Неделко (Нешо) Стојанов Бојкиќев. Се школува во родното село (Кучевишкиот манастир), а потоа во Скопје, Самоков и Прилеп. По замонашувањето во Зографскиот манастир на Света Гора во 1837 година, учи во Духовната семенарија во Кишинев од 1838 до 1844 година и во Одеса од 1845 до 1847 година. Потоа како кандидат на бословските науки, од 1847 до 1851 година учи на Духовната академија во Киев.

Во текот на своето школување тој учествува во преводи на црковни дела. Додека се образовал во Прилеп, заедно со учителот Георги Самуркашев преведува антисемитски трактат (Служение еврейско и все злотворение нихно), кој се печати во 1838 година во печатницата на Теодосиј Синаитски во Солун. Потоа во Русија, заедно со Захарие Књажевски го преведува делото „Огледало христијанско“ кое се печати во Москва во 1847 година.

Во текот на своите богословски студии, Натанаил Кучевишки се вклучува во црковната борба против грчката пропаганда предводена од Цариградска патријаршија и се залага за обновување на Охридската архиепископија. Тој одржува писмена врска со Македонија, а неговите писма јавно се читаат во Скопје, Велес, Прилеп и други места. Натанаил дипломирал во 1851 година со монографски труд за Охридската архиепископија, во кој истакнува дека во античките времиња таа не зависела ни од Римскиот, ни од Константинополскиот патријарх.

Ракоположен за јеромонах во Киев, Натанаил станал личен пријател со Константин Д. Петкович (руски дипломат роден во Башино село, Велешко), Георги Раковски и други видни македонски, бугарски и руски општествени и духовни дејци. Со Константин Д. Петкович и Партениј Зографски иницираат проект за создавање на посебно литературно друштво.

Во 1852 и 1853 година, Натанаил Кучевишки патува по Русија, Полска, Чехија, Унгарија, Австрија, Србија, Романија и Отоманската империја. За време на патувањето се запознал со истакнати дејци од Европа, а во 1853 година во Прага издава книга на црковнославјански јазик во која ја опишува црковната славјанско-грчка расправија.

Натаниел бил кратко време учител во Зографскиот манастир во 1853 година. За време на Кримската војна (1853–1856), тој подготвувал востание во Отоманската империја, а потоа од Зографскиот манастир бил назначен за игумен на молдавскиот Добровецки манастир, каде останува од 1854 до 1869 година. Во 1863 година тој присуствувал на прославата во Моравија по повод 1.000 години од делото на браќата Свети Кирил и Методиј. Додека престојува во Добровецкиот манастир, Натанаил издава неколку црковно-морални и учебни публикации од кои дел ги посветува на училиштата во родното место Кучевиште и Скопје.

По неуспехот да се обнови Охридската архиепископија, а по формирањето на Бугарската егзархија во 1870 година, Натанаил бил избран за владика и назначен за прв охридски митрополит (24 септември 1872 г.). Бегајќи од Цариградската патријаршија, Охриѓани ја прифаќаат Бугарската егзархија и во чест на доаѓањето на Натанаил, учителот Григор Прличев напишал песна.

Во 1873 година, додека претстојува во Цариград, Натанаил ја издава публикацијата „За Јустинијановите права на Охридската архиепископија или за црковната независност и самостојност на Охридското свештенодејствување“. Во овој период, тој ја поддржува и сепаратистичката македонска струја во унијатското раздвижување во Македонија.

Додека Натаниел престојувал во Охрид од 1874 до 1877 година, тој доаѓа до судир со Григор Прличев, по што учителот ја изгубил својата работа. Документ за злоупотребата на турските власти, подготвен од Натанаил и неговиот секретар, а потпишан од претставниците на Охридската каза, бил испратен до Цариградската конференција (1876 - 1877).

По избувнувањето на Руско-турската војна (1877-1878), поради сомнеж во неговата лојалност, турските власти го протеруваат Натанаил во Цариград. Потоа тој тајно се префрла во Пловдив, кој бил ослободен од руската војска. Оттаму заминал преку Софија за Ќустендил каде се вклучува во подготовките за кревање на востание во Македонија.

По Берлинскиот договор во летото 1878 година, македонскиот народ бил разочаран, но и бил подготвен со оружје да ја извојува својата слобода. Целата работа за организирањето на востание му била доверена на охридскиот митрополит Натанаил. Тој бил еден од најангажираните во подготовките на Кресненското македонско востание, а под негова команда се нашле голем број бивши доброволци од Македонија. Натанаил го свикал состанокот во Рилскиот манастир на 8 септември 1878 година каде со раководителите дедо Иљо Малешевски и Димитар Поп Георгиев – Беровски бил договорен почетокот на востанието.

Иако во решавачките моменти на востанието, ги застапувал бугарските интереси преку софискиот комитет „Единство“, Натаниел се заложил за Димитар Поп Георгиев – Беровски, кого го спасил од ликвидација и го ослободува од затворот во Ќустендил.

По неуспехот на востанието, Натанаил не можел да се врати во Охрид. Извесен период раководи со Охридката епархија од Софија преку митрополитскиот протосингел архимандритот Дионисиј. Во 1879 година бил ослободен од Охридската архиепископија, а во 1880 бил назначен за митрополит на Ловечката епархија во Бугарија. Тука останува до 1891 година, а потоа до смртта е митрополитот во Пловдив.

Под влијание на Македонското востание во Кресна и негово лично влијание, во периодот од 1880 до 1881 година во Охридско дејствува група чија цел било кревање на востание во Западна Македонија. Заговорот бил откриен во 1881 година, а меѓу уапсените и осудените се наоѓа и братот на Натанаил, Златан Бојкиќев.

Натанаил Кучевишки умира на 18 септември 1906 година во Пловдив. Во текот на својот живот напишал повеќе црковно-морални, учебни, културно-историски публикации, како и публикации со автобиографски карактер како што е на пример „Жизнеописание митрополита охирдско-пловдискаго Натанаила-автобиографични бележки“.

 

  Извор: http://www.mn.mk/makedonski-legendi/8145-Nataniel-Kuceviski

28-миавгуст летоГосподово 2013



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 402
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (8)

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (8)

За големото мнозинство на верни луѓе Великиот Пост - тоа, пред се, е кратката молитва, позната под името молитва на Ефрем Сирин, еден од источните христијански учители од ИВ век...

Месопусна недела: Страшниот суд

Месопусна недела: Страшниот суд

Христијанската љубов е „возможна невозможност“ да се види Христос во секој човек, кој и да е, човекот што Бог, по Својата вечна и тајна промисла, решил да го воведе во...

 о. Горан Стојчевски:  МАЈЧИНСКАТА ЉУБОВ И СИНОВСКИОТ ОДНОС

о. Горан Стојчевски: МАЈЧИНСКАТА ЉУБОВ И СИНОВСКИОТ ОДНОС

Во Светото Евангелие, како и на фреските и иконите што ги доловуваат сите искупителни и спасителни моменти од сведоштвото на Богочовекот, преку кои човекот и светот се спасени, наидуваме и...

Отец Методиј Митановски: ЗА БЛУДНИОТ СИН

Отец Методиј Митановски: ЗА БЛУДНИОТ СИН

Кога го слушаме Евангелието за блудниот син најголем проблем е што го поврзуваме со други луѓе а не со самите нас.Така секогаш се сеќаваме на некој мал човек што прокоцкал...

Митрополит Европски Пимен: Беседа за Блудниот син

Митрополит Европски Пимен: Беседа за Блудниот син

Но да си споменеме и дека има браќа (како братот од денешната парабола) кои ќе стојат на вратата и ќе роптаат кон таткото зошто нè примил и кои ќе се...

Беседа за блудниот син (втор дел) (29.02.2020)

Беседа за блудниот син (втор дел) (29.02.2020)

Да дојдеш на себеси е да видиш дека без Бог си гол и бос, и дека без Бог си никој и ништо, и дека без Бог си ветер и магла,...

Беседа за блудниот син (прв дел) (16.02.2020)

Беседа за блудниот син (прв дел) (16.02.2020)

 Бог и Отец на секого од нас подеднакво, без збор и без услов, ни ја дава полнотата на Својата благодат. Од нас самите, од нашата слободна волја зависи како ќе...

Св.  Григориј Палама - Беседа за блудниот син

Св. Григориј Палама - Беседа за блудниот син

Ќе настане глад - рекол Пророкот, оплакувајќи го Ерусалим - но не глад за леб и вода, туку чулен глад за словото Божје (Ам. 8, 11). Глад, тоа е состојба...

 Неделата на блудниот син: Враќањето од прогонство (16.02.2020)

Неделата на блудниот син: Враќањето од прогонство (16.02.2020)

Во третата недела од подготовката за Великиот пост, ние ја слушаме параболата за блудниот син (Лк 15,11-32). Параболата и химните што се пеат тој ден, зборуваат за покајанието како за...

« »