логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Магистерски труд на Софија  Грандаковска

 

3. Молитвата и жртвата

 

 3.1. Иако божјите херои биле слични со луѓето според своите страсти, сепак човекот ја барал нивната наклонетост. Боговите не се одликувале со етичка светост (Џемс, 1990, 295-296), но сепак, во свеста на Хелените постоело сознанието дека од Бога се бара само добро. Затоа, треба да подвлечеме: молитвата и во хеленската книжевност е барање добро. Таа е тесно поврзана со жртвата. Кога еден хеленски автор ќе напишел молитва или упатувал молитва, тоа по автоматизам значело жртвување. Овој момент го носи единството во разбирањето на хеленската молитва. Оттука молитвата и жртвата се јавуваат како единствени облици на богослужење преку коишто дури и Хомеровите јунаци остваруваат врска со своите богови.  

3.2. Како конкретен пример го посочуваме дијалогот меѓу Хектор и неговата мајка (270-275), кој ѝ вели да ги собере тројанските жени да се упатат кон храмот на Атена и да ѝ принесат жртва и молитви: 

„Туку собери ги ти старичките смерни и појдиСега во храмот н’Атена пленачката с’темјан и кадеж;Сајата, што ти се чини најголема и најарна тебе,И што од сите што г’имаш во куќата најмила ти е,На краснокосата Атена на кољена да и ја кладеш,И да је жртва во храмот дванаесет јунички ветиш,Млади, невпрегнати в јарем за милости д’има кон градот...“[1] 

Извадокот ни открива на кој начин и со какви дополнителни ритуали биле вршени жртвувањата и молитвите. Во самата молитва која била притоа упатувана, забележуваме дека таа била проследена со извесни гестови, како што е: „тие со тажења сите подигнале раце н’Атена.“[2] Молитвената структура започнува со инвокација: „Силна заштитнице градска, о богињо дивна Атено!“,[3] продолжува со давање аргумент за молитвата и завршува со барањето, како трет конститутивен елемент на молитвената структура, а тоа е барањето милост за заштита на градот, како и на тројанските жени и на нивните деца. 

3.3. Семантизмот на молитвата во нејзината етимологија открива синонимност со поимите колење и убивање. Во контекст на нашите истражувања врзани со значењската димензија на молитвата, нејзиното потекло и говор, можеме да констатираме дека молитвата во себе ја содржи, без исклучок, бинарната опозиција на нештата. „Постојаното гонење и убивање дивеч, најпосле создало систем на односи sui generis помеѓу ловецот и отепаните животни.“ (Елијаде, том I, 2005, 10) Оваа врска Елијаде уште ја нарекува и мистична солидарност меѓу ловецот и дивечот преку чинот на убивање, кога пролеаната крв не е различна од онаа на човекот. Извесната сродност на овој план зборува за жртвување, каде жртвите меѓу себе се менуваат. Ваквото верување е од неизмерна важност во контекст на еволуцијата на молитвата и пред-религиозниот говор, како говор за осознавањето на човекот во младиот палеолит. Во продолжение на овие податоци, не смее да се одмине од системот на значења: самиот лов како носител на семиотичкото поле владеење со далечината и семантичката длабочина на висината, далечината, упатувањето молитва кон [...] Овие атрибути ги носат и значењскиот ситем на молитвата.  

3.4. Од друга страна, пештерското сликарство и ритуалното убивање на животното, говорат за најраната ритуална кореографија на верувањата како систем на знаци кој ги одбележува најраните молитвени повици на човекот. Симулакрумскиот гест, од своја страна говори за верување во душа способна да го напушти телото. Телото на животното кое ја напушта душата станува храна за човекот. Иако тој систем со сигурност ниту може да се реконструира, ниту да се објасни до крај, сепак таквиот симболичен јазик говори за еден систем во кој се препознава молитвата како првичен крик за себеконцептуализација на човекот. Палеолитската археологија дава значаен аргумент за магиско-ритуалната функција на молитвата која била практикувана во пештерите. Синкретичниот обред кој го обединува танцот, ритуалот и магиската формула составена од гласовни и фразеолошки обрти при изговарањето на името на животното, се постигнувал ефект на оддек (Павловић, 1996, 19) или ехо во пештерската внатрешност како одговор на принесеното барање за добар лов. Во тој симулакрумски одек е содржана релацијата ’јас-ти’ како елемент на молитвениот говор. 

 



[1] Хомер. Илијада. Шеста песна: Средба на Хектор и Андромаха, 1982, 124.
[2] Иб.,стр.125.
[3] Хомер. Илијада. Шеста песна: Средба на Хектор и Андромаха, 1982, 124.


Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Јануари 12, 2020
Mudreci.pustina1

Мала Историја на Христијанството и на Светот

Св Јован Крстител е дете на Првосвештеникот Захарије и Елисавета. Захарие веднаш беше убеиен од Ирод.Наскоро Елисавета премина, а Св Јован остана сам во Пустината каде што Бог и Ангелите се грижеа негоСв Јован целиот свој живот ќе го наговестува народот за…
Ноември 24, 2019
7.Vselenski.sobor

Скопје и Истанбул се среќаваат во јазикот, литературата, историјата

– Градовите ја имаат функцијата на поврзување луѓе, вери и народи, како и нивните култури. Динамиката на културните размени меѓу Скопје и Истанбул со овој проект се обележува низ значајните пунктови на тие релации (јазик – литература и историја – култура) со…

СИТЕ ТИЕ МУСТАЌЛИИ (од колекцијата на Националната Галерија на Р. С. Македонија)

Ное 07, 2019 Друго од култура 395
7.Vselenski.sobor
Портретната уметност од минатите епохи изобилува со слики и скулптури на луѓе со мустаќи…

Двеста години од раѓањето на Дичо,зографот кој почна нов правец во црковната уметност

Окт 19, 2019 Наука и Религија 472
Има една интересна случка поврзана со Дичо Зографот што ја раскажуваат неговите потомци.…

„АВИЈАТИЧАРОТ“ ОД ЕВГЕНИЈ ВОДОЛАЗКИН добитник на наградата „BookStar 2019“

Окт 08, 2019 Литература 430
Гостувањето на моментално рускиот писател број 1 на сите светски листи – Евгениј…

Беседи

Дедо Наум: Ако си паметен за тебе нема неуспех

Дедо Наум: Ако си паметен за тебе нема неуспех

И да доживееш некаков неуспех, тоа ќе биде - „конструктивен неуспех", од кој учиш како да успееш.Клучно за секој успех е да се издржи кризата што се сретнува на патот....

Дедо Наум: Да се фокусираме на нашите цели, безначајностите немаат крај

Дедо Наум: Да се фокусираме на нашите цели, безначајностите немаат крај

Лошо, добро; сладост, болка; радост, тага; заљубеност, омраза; успех, пад - постојани промени. Битно е - исправени да продолжиме кон целта.Да се фокусираме на нашите цели, безначајностите немаат крај.Сите што...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Вистинска среќа

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Вистинска среќа

Светото Предание на Црквата е израз на најавтентичниот нејзин живот и секогаш има длабока смисла, и секогаш без исклучок ја изразува и треба да ја изразува Црквата, бидејќи се раѓа...

БEСEДА  за Прeсвeта Дeва Бoгoрoдица

БEСEДА за Прeсвeта Дeва Бoгoрoдица

Сè штo ќe ви рeчe, направeтe! Какo да сакала да кажe: Oн знаe сè, Oн мoжe сè, Oн вe љуби ситe, затoа нe сe свртувајтe ни таму ни ваму, туку...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Маченички етос

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Маченички етос

Имаме можност да бидеме маченици Христови – во секоја минута, во секоја секунда од нашиот живот. Мачеништво е да се избориш со една лоша помисла, со помисла на завист, со...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Божик е празник на богочовечка радост

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Божик е празник на богочовечка радост

Божик е празник на богочовечка радост. Предвечниот Бог, од преголема љубов кон човекот станува еден од нас и ја преминува непреодната бездна помеѓу созданието и Создателот. Бог станува човек, и...

БEСEДА  за раѓањeтo на Гoспoда Синoт Бoжји

БEСEДА за раѓањeтo на Гoспoда Синoт Бoжји

Излeгoв oд oтeцoт, кадe штo имав сè, и дoјдoв на свeтoт, кoј нe мoжeшe ништo да ми дадe. Вo пeштeрата сe рoдил Гoспoд за да пoкажe дeка цeлиoт свeт e...

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

Оваа тајна се извршува во Црквата, зашто ние кои живееме во Црквата стануваме учесници во Божјата предвечност, во вечниот живот, во вистинскиот живот на Пресвета Троица. Се разбира, сѐ уште...

БEСEДА  за Давид (02.01.2020)

БEСEДА за Давид (02.01.2020)

Царoт Давид му згрeшил на Бoга, сe пoкајал и Бoг му oпрoстил. Гoлeм бил грeвoт на царoт, нo уштe пoгoлeмo билo пoкајаниeтo. Му бил винoвeн на Бoга за два тeшки...

« »