логоFacebookTwitterYouTubeeMail



   
Сега кога текстот од Каменот од Розета е целосно дешифриран и прочитан, велат неговите толкувачи Тентов и Бошевски, треба да подлежи на комплетна лингвистичка анализа. Лингвистите го поздравија нивниот труд, но имаа и забелешки и укажувања   
   
  
Лингвистите и историчарите присутни на вчерашната работилница за резултатите од дешифрирањето на средниот текст на Каменот од Розета, главно, ја поздравија работата на професорите Томе Бошевски и Аристотел Тентов, кои се зафатија со овој потфат, но неизбежни беа и мали укажувања. Меѓу присутните беа проф. Коста Пеев, проф. Маргарита Ивановска-Китин, проф. Драгица Божинова и други филолози. Дискусијата ја водеше проф. д-р Димитар Пандев.

- Ова е многу значаен момент бидејќи се работи за прв дијалог со лингвистите. Многу е значајно да се разговара, а добро е и да има забелешки и укажувања. Задоволен сум од текот на работилницата и мислам дека беше конструктивна. Оние што се потсмеваа и нé критикуваа сега ги нема. Ова е јавен научен труд и отворен е за критики, се разбира – вели проф. Тентов по завршувањето на работилницата.

Каменот од Розета е пронајден во 1799 година во Египет. Изработен е од гранит висок 1,44 метри, широк 0,72 метри, дебел 0,28 метри и тежок 762 килограми. Содржината на текстот го опфаќа Декретот на Птоломеј 5 Епифан, напишан со три писма: хиероглифи, „демотско“, за кое Тентов и Бошевски тврдат дека е древномакедонско, и старогрчко писмо од 196 година пред Христа. Денеска овој камен се наоѓа во Британскиот музеј во Лондон.

Според Тентов, сега кога текстот е целосно дешифриран и прочитан треба да подлежи на комплетна лингвистичка анализа.

Проф. Коста Пеев даде потврда за работата на Тентов и Бошевски и укажа дека е неопходно сега да се бараат врските на тој јазик не само со денешниот литературен јазик, туку и со дијалектниот.

- Сега треба да се оди во таа насока. Наш долг и обврска е да се бараат врските со дијалектологијата – вели Пеев.

Лингвистите укажаа на неусогласеноста на Тентов и на Бошевски за дефинирањето на писмото како слоговно или како азбучно писмо. Ова го демантираше проф. Бошевски тврдејќи дека таква неусогласеност на ставовите не постои.

- Писмото од средниот текст на Каменот од Розета е усовршена верзија на слоговно писмо, доближено до буквеното. Древните Македонци многу поефективно зборувале, имале многу едносложни зборови – вели Бошевски.

На почетокот од своето излагање Бошевски го нагласи својот став дека овој масивен гранитен споменик е клуч за решавање на многу историски и лингвистички проблеми и дека од неговото толкување треба сé да почне.

- Каменот од Розета не треба да биде исклучив и да биде репер. Има уште постари докази од пред 50 илјади години пред нашата ера. Треба да се оди уште многу поназад во историјата - се спротивставува проф. Маргарита Ивановска-Китин, укажувајќи на постоењето постари докази за писменоста на древните Македонци.

- Од некаде мора да се почне за да се оди уште поназад - вели Тентов.

- Времето на докажување не е завршено. Правевме обиди да се дешифрираат написи од Говрлево од 6 илјади години пред нашата ера и видовме дека овој начин на дешифрирање дава резултати. Но, за да биде тоа јавно обзнането, треба уште да се работи – вели Тентов.

Бошевски и Тентов ги презентираа и реакциите во светот на нивната работа.

- Успеавме да добиеме меѓународна верификација на нашите резултати, кои беа презентирани на првиот и на вториот Конгрес за славјанска писменост во Русија, организирани од руската Академија на науките и најпрестижните универзитети. Рефератот носеше наслов „Македонско-славјански карактеристики на Каменот од Розета“. Во најславјанската земја наидовме на заинтересираност и на одобрување. Во пребарувањата на „Гугл“ на Интернет, пак, за Каменот од Розета сега може да се најдат околу 5 милиони референци, додека во 2007 година имаше само милион. Нашиот веб-сајт е на 17 место по бројот на посети – вели Бошевски.

- Истражувањето сега не се базира на претпоставки - оценува Бошевски.

- Нé обвинуваат и ни забележуваат за многу нешта, но ние не го базираме нашето истражување на претпоставки, туку на дешифрирање и на читање на текстот знак по знак. Тој јазик има сличности и со денешниот македонски јазик, што не ни паѓаше на ум ни на сон кога го почнавме истражувањето.

- Сакавме само да потврдиме дека е невозможно Античките Македонци, кои имале своја империја 300 години, да биле неписмени и да не се служеле со свој јазик, туку со туѓ. Заклучокот е дека Древните Македонци имале свој јазик, кој наликува на денешниот македонски јазик и кој има карактеристики на другите словенски јазици - вели Тентов, кој заедно со Бошевски веќе работи на нов текст напишан на т.н. Камен од Робус.

Досега, како што велат двајцата професори, материјалите од нивната работа ги побарале универзитети од Грција и од Велика Британија, а Британскиот музеј цели два дена бил посетител на нивниот сајт. Тие велат дека работат и на тоа да издејствуваат да се направи копија на Каменот од Розета и таа да се донесе во Македонија, но тоа, како што рекоа, е сложена процедура, а и времето за докажување сé уште не е поминато.

Предмет на истражувањето на Тентов и Бошевски беше еден од најпознатите текстуални артефакти од стариот Египет, предмет на многубројни проучувања и истражувања во научниот свет од областа на античката историја и лингвистиката - Каменот од Розета. Констатирано е дека за средниот текст на Каменот од Розета е користено слогово писмо од типот согласка-самогласка. Идентификувани се симболи за 25 согласки. Користејќи ја постапката на пресликување и ротација, во рамнината на пишување определен е еднозначен начин за поврзување на симболот за согласка со 4 или 8 самогласки.   
   
Автор: Весна Дамчевска  - Нова Македонија

 



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Јануари 12, 2020
Mudreci.pustina1

Мала Историја на Христијанството и на Светот

Св Јован Крстител е дете на Првосвештеникот Захарије и Елисавета. Захарие веднаш беше убеиен од Ирод.Наскоро Елисавета премина, а Св Јован остана сам во Пустината каде што Бог и Ангелите се грижеа негоСв Јован целиот свој живот ќе го наговестува народот за…
Ноември 24, 2019
7.Vselenski.sobor

Скопје и Истанбул се среќаваат во јазикот, литературата, историјата

– Градовите ја имаат функцијата на поврзување луѓе, вери и народи, како и нивните култури. Динамиката на културните размени меѓу Скопје и Истанбул со овој проект се обележува низ значајните пунктови на тие релации (јазик – литература и историја – култура) со…

СИТЕ ТИЕ МУСТАЌЛИИ (од колекцијата на Националната Галерија на Р. С. Македонија)

Ное 07, 2019 Друго од култура 395
7.Vselenski.sobor
Портретната уметност од минатите епохи изобилува со слики и скулптури на луѓе со мустаќи…

Двеста години од раѓањето на Дичо,зографот кој почна нов правец во црковната уметност

Окт 19, 2019 Наука и Религија 472
Има една интересна случка поврзана со Дичо Зографот што ја раскажуваат неговите потомци.…

„АВИЈАТИЧАРОТ“ ОД ЕВГЕНИЈ ВОДОЛАЗКИН добитник на наградата „BookStar 2019“

Окт 08, 2019 Литература 430
Гостувањето на моментално рускиот писател број 1 на сите светски листи – Евгениј…

Беседи

Дедо Наум: Ако си паметен за тебе нема неуспех

Дедо Наум: Ако си паметен за тебе нема неуспех

И да доживееш некаков неуспех, тоа ќе биде - „конструктивен неуспех", од кој учиш како да успееш.Клучно за секој успех е да се издржи кризата што се сретнува на патот....

Дедо Наум: Да се фокусираме на нашите цели, безначајностите немаат крај

Дедо Наум: Да се фокусираме на нашите цели, безначајностите немаат крај

Лошо, добро; сладост, болка; радост, тага; заљубеност, омраза; успех, пад - постојани промени. Битно е - исправени да продолжиме кон целта.Да се фокусираме на нашите цели, безначајностите немаат крај.Сите што...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Вистинска среќа

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Вистинска среќа

Светото Предание на Црквата е израз на најавтентичниот нејзин живот и секогаш има длабока смисла, и секогаш без исклучок ја изразува и треба да ја изразува Црквата, бидејќи се раѓа...

БEСEДА  за Прeсвeта Дeва Бoгoрoдица

БEСEДА за Прeсвeта Дeва Бoгoрoдица

Сè штo ќe ви рeчe, направeтe! Какo да сакала да кажe: Oн знаe сè, Oн мoжe сè, Oн вe љуби ситe, затoа нe сe свртувајтe ни таму ни ваму, туку...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Маченички етос

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Маченички етос

Имаме можност да бидеме маченици Христови – во секоја минута, во секоја секунда од нашиот живот. Мачеништво е да се избориш со една лоша помисла, со помисла на завист, со...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Божик е празник на богочовечка радост

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Божик е празник на богочовечка радост

Божик е празник на богочовечка радост. Предвечниот Бог, од преголема љубов кон човекот станува еден од нас и ја преминува непреодната бездна помеѓу созданието и Создателот. Бог станува човек, и...

БEСEДА  за раѓањeтo на Гoспoда Синoт Бoжји

БEСEДА за раѓањeтo на Гoспoда Синoт Бoжји

Излeгoв oд oтeцoт, кадe штo имав сè, и дoјдoв на свeтoт, кoј нe мoжeшe ништo да ми дадe. Вo пeштeрата сe рoдил Гoспoд за да пoкажe дeка цeлиoт свeт e...

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

Оваа тајна се извршува во Црквата, зашто ние кои живееме во Црквата стануваме учесници во Божјата предвечност, во вечниот живот, во вистинскиот живот на Пресвета Троица. Се разбира, сѐ уште...

БEСEДА  за Давид (02.01.2020)

БEСEДА за Давид (02.01.2020)

Царoт Давид му згрeшил на Бoга, сe пoкајал и Бoг му oпрoстил. Гoлeм бил грeвoт на царoт, нo уштe пoгoлeмo билo пoкајаниeтo. Му бил винoвeн на Бoга за два тeшки...

« »