логоFacebookTwitterYouTubeeMail

ИНТЕРВЈУ СО СИЛВАНА БЛАЖЕВСКА, ДИРЕКТОР НА НУ СТОБИ





Минатата година мозаикот во наосот на Старата базилика со вкупна површина од 180 метри квадратни, по 20 години откако е изваден, конечно е излиен на нова малтерна подлога. Враќањето на мозаикот ќе биде атракција за посетителите, па дури и за голем дел од научната јавност. Годинава во Стоби ќе се посвети внимание и на два приоритетни објекти, на театарот и комплексот околу Храмот на Изида, вели Блажевска


Кога се очекува да започнат годинешниве истражувања во НУ Стоби и на што ќе биде ставен акцент?

Во првата половина на годината акцентот е ставен на средување на збирките и документацијата за движното културно наследство на Стоби, со што ќе се опфати и материјалот откриен во периодот од 1963 до 2009 година. Во однос на истражувањата, годинава ќе се посвети внимание на два приоритетни објекти, на театарот и комплексот околу Храмот на Изида. И двата проекти се поддржани од Министерството за култура во рамките на Годишната програма.

Може ли да ни кажете подетално што е направено со римскиот театар и истражувањата поврзани со оваа градба, како и понатамошните планови?
Театарот во Стоби е еден од најрепрезентативните објекти од римскиот период, чија комплексност и големина бара внимателно планирање на активностите. Истражувањата и конзервацијата на театарот ќе се изведуваат во фази: најпрвин ќе се работи на двата сегменти на гледалиштето во источната половина, а потоа ќе се префрлиме на скената и западната половина. Со проектот се предвидува реконструкција на мермерните седишта во источната половина, со што капацитетот на градбата за одржување културни настани од секаков вид двојно ќе се зголеми. Се надеваме дека градбата ќе биде целосно подготвена за презентација по четири години. Но, се разбира дека овие планови зависат од финансирањето, особено што се работи за скап и обемен зафат.

До каде е реализацијата на проектот за конзервација на мозаикот и кога е планирано неговото враќање во базиликата?
Епископската базилика ја украсувале мозаични подови во двете фази во различни делови од градбата. Минатата година мозаикот во наосот на Старата базилика со вкупна површина од 180 метри квадратни, по 20 години откако е изваден, конечно е излиен на нова малтерна подлога и поставен на стабилен носач-алуминиумско саќе. Проектот беше финансиран во рамките на капиталниот проект и од сопствени приходи. Годинава треба да се финализираат работите со чистење на аверсната страна и се планира негово враќање во базиликата. Проектот е поддржан од Министерството за култура, но за целосна реализација се надевам ќе успееме да обезбедиме дополнителни средства од други извори. Враќањето на мозаикот ќе биде атракција за посетителите, па дури и за голем дел од научната јавност, со оглед на тоа што долго време мозаикот не беше достапен за јавноста.

Какви активности се реализирани во однос на храмот на Изида и што понатаму се планира во оваа насока?
Храмот е комплетно истражен и конзервиран во 2012., а следните активности ќе бидат насочени кон доистражување, подготовка на проект и изведување работи од непосредна заштита на комплексот околу храмот. Вообичаено, храмовите на Изида се опкружени со големи комплекси во кои престојувало свештенството кое го одржувало храмот и култот, но и кандидатите за посветување во мистерискиот култ. Храмот на Изида има извонредно значење поради својата единственост, не само во презентацијата на Стоби, туку и во научна смисла. Ова е сосема нов момент во реконструкцијата на животот на градот.

Кои минатогодишни наоди се посебно значајни, а кои доведоа до нови сознанија за животот во Стоби?

Како посебно значајни откритија во изминатите неколку години би ги издвоила Храмот на Изида (2. век) и нејзината мермерна скулптура, откривање на делот од градот над Полукружниот плоштад од 6. век, кој иако нема атрактивни декоративни елементи и мозаици како резиденцијалните објекти од пораниот период, сепак, носи нови информации за урбанизацијата и животот во градот непосредно пред неговото напуштање, откривањето на средновековните населбински слоеви во одделни делови од градот, откривањето на маркерите на ѕидовите од театарот кои укажуваат на детали од неговата изградба итн.

До каде е заштитата на движното културно наследство?
Минатата година Министерството за култура во рамките на Годишната програма во музејската дејност финансираше неколку проекти за конзервација на метални предмети, стаклени и керамички садови и камена пластика, кои продолжуваат и годинава, а добиени се средства за конзервација на мермерната скулптура на Афродита откриена во Градбата со арки во 2009. Реализацијата на овие проекти сега е полесна откако во НУ Стоби се вработија тројца лиценцирани конзерватори за движно културно наследство.



Дали и годинава во Стоби ќе се одржуваат меѓународни школи за археолозите?
Меѓународните летни школи продолжуваат и годинава во јуни и во јули во соработка со Фондацијата Балканско наследство од Р. Бугарија. Три недели во јуни се планирани за реализација на две школи: едната за документација и реставрација на римска и доцноантичка керамика, а доколку има заинтересирани кандидати, третата недела ќе се одржи курс за конзервација на стаклени садови, а втората е за конзервација на мозаици. Во рамките на школата ќе се продолжи реализацијата на веќе започнатиот проект за конзервација на мозаикот од нартексот на Епископската базилика. Во јули ќе се реализира археолошката школа. Веќе има пријавени учесници, а најбројни се од САД и Канада. (Д.Т.)

Лани Стоби го посетиле над 13.000 посетители

Колку сте задоволни од минатогодишната посета на домашните и странски туристи на Стоби и што е она што најмногу го привлече нивното внимание?
Минатата година Стоби го посетиле 13.100 посетители во периодот од април до ноември. Сметам дека бројката може и треба да биде поголема, но тоа зависи од повеќе фактори. Секако, најатрактивни се мозаиците, но за жал, немањето изложбен простор каде што ќе може да се види движното културно наследство ја осиромашува презентацијата на локалитетот. Во план е подготовка на проект за санација и адаптација на Старата железничка станица во Центар за посетители каде што би биле изложени и дел од наодите со лапидариум.

Извор: Вечер



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Мај 10, 2020
3.angeli.so.truba

Емануел Рембер: Читањето е убава мрзеливост и вистински лек

-Чудно е тоа што изолацијата ја доживувам како миг во кој сè е замрзнато. Секако дека сè уште пишувам дневник. Но, во суштина малку пишувам. По неколку реченици на врвот од изолацијата. Ме обзема некое нерасположение. Оваа нова состојба ме води кон некоја…
Април 29, 2020
3.angeli.so.truba

„Ако има волја има и начин“ – Џорџ Бернард Шо

Бидете секогаш чисти. Бидејќи вие сте прозорот низ кој го гледате светот. Демократијата е процес кој ни гарантира дека никој нема да владее подобро од тоа што заслужуваме. Кога човек сака да убие тигар, тоа се нарекува спорт. Кога тигар сака да убие човек,…

Вангел Наумовски уметник кого Салвадор Дали го нарече „сликар од бајките“

Апр 06, 2020 Ликовна уметност 319
3.angeli.so.truba
Со името на охридскиот сликар Вангел Наумовски (22. 3. 1924, Охрид – 13. 6.2006, Охрид),…

Мала Историја на Христијанството и на Светот

Јан 12, 2020 Друго од култура 783
Mudreci.pustina1
Св Јован Крстител е дете на Првосвештеникот Захарије и Елисавета. Захарие веднаш беше…

Скопје и Истанбул се среќаваат во јазикот, литературата, историјата

Ное 24, 2019 Литература 1015
7.Vselenski.sobor
– Градовите ја имаат функцијата на поврзување луѓе, вери и народи, како и нивните…

Беседи

 Митрополит Методиј Златанов: огромна е човечката жед за љубов

Митрополит Методиј Златанов: огромна е човечката жед за љубов

Во духовната пустина на овој суетен свет, на ова место на нашето исконско туѓинување, огромна е човечката жед за љубов. Дури и се навикнуваме да живееме без внимание кон себе...

Митрополит Европски Пимен (03.07.2020)

Митрополит Европски Пимен (03.07.2020)

Да си споменеме за да поверуваме во она дека сė што е соединето со Бога е спасено, та освестеното да го примениме во нашите животи. Да престанеме да ги распнуваме...

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Исто така, извршен e и Литургискиот (Евхаристиски) збор, и тој е збор во сила; извор на слово во сила, кое повторно и повторно го обновува светот; затоа што Христос е...

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥  (03.07.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥ (03.07.2020)

Свети Наум бил мудар учител, единствен раководител на монасите, решителен подвижник, чудотворен молитвеник и духовник. Тој постојано работел на преводи на светото Писмо и другите богослужбени книги од грчки на...

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Кој им е проблемот на фарисеите, тогашни, денешни и на сите времиња? Тоа што постојано бараат грешка; но не баш кај секој, туку посебно кај оној на кого се фиксирани....

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

И најважно од сѐ е – на секое зло да враќаме со добро, со љубов. За да ни биде дозволено да ја кажуваме оваа молитва треба и во мислите и...

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

Важно е да напомнеме дека и покрај големите и епохални откритија на науката, животот на денешните луѓе не ѐ подобар. Напаротив создаден ѐ кај луѓето страв и немир, наместо радост...

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

И така, не оди да се причестуваш со Светите Тајни Христови ако не си побарал прошка од братот свој, ако не си му одговорил со љубов или ако не си...

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Наравоучение: православната психотерапија прави разлика меѓу искушенија што ни се случуваат затоа што душевно оздравуваме (очистување на срцето од страстите) или сме доволно здрави (просветлување на умот), од искушенија што...

« »