логоFacebookTwitterYouTubeeMail

ИНТЕРВЈУ СО СИЛВАНА БЛАЖЕВСКА, ДИРЕКТОР НА НУ СТОБИ





Минатата година мозаикот во наосот на Старата базилика со вкупна површина од 180 метри квадратни, по 20 години откако е изваден, конечно е излиен на нова малтерна подлога. Враќањето на мозаикот ќе биде атракција за посетителите, па дури и за голем дел од научната јавност. Годинава во Стоби ќе се посвети внимание и на два приоритетни објекти, на театарот и комплексот околу Храмот на Изида, вели Блажевска


Кога се очекува да започнат годинешниве истражувања во НУ Стоби и на што ќе биде ставен акцент?

Во првата половина на годината акцентот е ставен на средување на збирките и документацијата за движното културно наследство на Стоби, со што ќе се опфати и материјалот откриен во периодот од 1963 до 2009 година. Во однос на истражувањата, годинава ќе се посвети внимание на два приоритетни објекти, на театарот и комплексот околу Храмот на Изида. И двата проекти се поддржани од Министерството за култура во рамките на Годишната програма.

Може ли да ни кажете подетално што е направено со римскиот театар и истражувањата поврзани со оваа градба, како и понатамошните планови?
Театарот во Стоби е еден од најрепрезентативните објекти од римскиот период, чија комплексност и големина бара внимателно планирање на активностите. Истражувањата и конзервацијата на театарот ќе се изведуваат во фази: најпрвин ќе се работи на двата сегменти на гледалиштето во источната половина, а потоа ќе се префрлиме на скената и западната половина. Со проектот се предвидува реконструкција на мермерните седишта во источната половина, со што капацитетот на градбата за одржување културни настани од секаков вид двојно ќе се зголеми. Се надеваме дека градбата ќе биде целосно подготвена за презентација по четири години. Но, се разбира дека овие планови зависат од финансирањето, особено што се работи за скап и обемен зафат.

До каде е реализацијата на проектот за конзервација на мозаикот и кога е планирано неговото враќање во базиликата?
Епископската базилика ја украсувале мозаични подови во двете фази во различни делови од градбата. Минатата година мозаикот во наосот на Старата базилика со вкупна површина од 180 метри квадратни, по 20 години откако е изваден, конечно е излиен на нова малтерна подлога и поставен на стабилен носач-алуминиумско саќе. Проектот беше финансиран во рамките на капиталниот проект и од сопствени приходи. Годинава треба да се финализираат работите со чистење на аверсната страна и се планира негово враќање во базиликата. Проектот е поддржан од Министерството за култура, но за целосна реализација се надевам ќе успееме да обезбедиме дополнителни средства од други извори. Враќањето на мозаикот ќе биде атракција за посетителите, па дури и за голем дел од научната јавност, со оглед на тоа што долго време мозаикот не беше достапен за јавноста.

Какви активности се реализирани во однос на храмот на Изида и што понатаму се планира во оваа насока?
Храмот е комплетно истражен и конзервиран во 2012., а следните активности ќе бидат насочени кон доистражување, подготовка на проект и изведување работи од непосредна заштита на комплексот околу храмот. Вообичаено, храмовите на Изида се опкружени со големи комплекси во кои престојувало свештенството кое го одржувало храмот и култот, но и кандидатите за посветување во мистерискиот култ. Храмот на Изида има извонредно значење поради својата единственост, не само во презентацијата на Стоби, туку и во научна смисла. Ова е сосема нов момент во реконструкцијата на животот на градот.

Кои минатогодишни наоди се посебно значајни, а кои доведоа до нови сознанија за животот во Стоби?

Како посебно значајни откритија во изминатите неколку години би ги издвоила Храмот на Изида (2. век) и нејзината мермерна скулптура, откривање на делот од градот над Полукружниот плоштад од 6. век, кој иако нема атрактивни декоративни елементи и мозаици како резиденцијалните објекти од пораниот период, сепак, носи нови информации за урбанизацијата и животот во градот непосредно пред неговото напуштање, откривањето на средновековните населбински слоеви во одделни делови од градот, откривањето на маркерите на ѕидовите од театарот кои укажуваат на детали од неговата изградба итн.

До каде е заштитата на движното културно наследство?
Минатата година Министерството за култура во рамките на Годишната програма во музејската дејност финансираше неколку проекти за конзервација на метални предмети, стаклени и керамички садови и камена пластика, кои продолжуваат и годинава, а добиени се средства за конзервација на мермерната скулптура на Афродита откриена во Градбата со арки во 2009. Реализацијата на овие проекти сега е полесна откако во НУ Стоби се вработија тројца лиценцирани конзерватори за движно културно наследство.



Дали и годинава во Стоби ќе се одржуваат меѓународни школи за археолозите?
Меѓународните летни школи продолжуваат и годинава во јуни и во јули во соработка со Фондацијата Балканско наследство од Р. Бугарија. Три недели во јуни се планирани за реализација на две школи: едната за документација и реставрација на римска и доцноантичка керамика, а доколку има заинтересирани кандидати, третата недела ќе се одржи курс за конзервација на стаклени садови, а втората е за конзервација на мозаици. Во рамките на школата ќе се продолжи реализацијата на веќе започнатиот проект за конзервација на мозаикот од нартексот на Епископската базилика. Во јули ќе се реализира археолошката школа. Веќе има пријавени учесници, а најбројни се од САД и Канада. (Д.Т.)

Лани Стоби го посетиле над 13.000 посетители

Колку сте задоволни од минатогодишната посета на домашните и странски туристи на Стоби и што е она што најмногу го привлече нивното внимание?
Минатата година Стоби го посетиле 13.100 посетители во периодот од април до ноември. Сметам дека бројката може и треба да биде поголема, но тоа зависи од повеќе фактори. Секако, најатрактивни се мозаиците, но за жал, немањето изложбен простор каде што ќе може да се види движното културно наследство ја осиромашува презентацијата на локалитетот. Во план е подготовка на проект за санација и адаптација на Старата железничка станица во Центар за посетители каде што би биле изложени и дел од наодите со лапидариум.

Извор: Вечер



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Октомври 08, 2019

„АВИЈАТИЧАРОТ“ ОД ЕВГЕНИЈ ВОДОЛАЗКИН добитник на наградата „BookStar 2019“

Гостувањето на моментално рускиот писател број 1 на сите светски листи – Евгениј Водолазкин, кому оваа година ќе му биде доделена наградата „BookStar“ за најчитана книга помеѓу две изданија на Фестивалот. Вечерва во киното „Фросина“ при МКЦ ќе биде промовиран…
Септември 24, 2019

Фестивал на европска литература ЕВРОПСКИ ПРИКАЗНИ

Препознатлив со внимателниот избор на наслови, врвниот превод, оригиналниот дизајн и реализација, со честите гостувања на автори, како и со сопствениот информативен блог-канал (prikazni.mk) – овој проект, со помош на програмата „Креaтивна Европа“ на…

Македонскиот победник на Прашкото квадренале „Оваа зграда зборува (на)вистина“

Сеп 24, 2019 Друго од култура 93
Во сосема неочекуван уметнички контекст и со видно заинтересирана белградска и новосадска…

Косаковски дојде на Македокс: „Не правете филмови ако можете да живеете без да правите филмови“

Авг 24, 2019 Филм, Театар 243
„Не правете филмови ако можете да живеете без да правите филмови“, вели првото од десетте…

Карактеристиките на вистински културен човек според Чехов

Авг 18, 2019 Литература 362
чехов
„Животот има свои услови. За еден човек да биде прифатен меѓу вистински образовани луѓе,…

Беседи

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

„Да зборувам на сите човечки јазици, па дури и на ангелски, штом љубов немам, ќе бидам бакар, што ѕвони, или кимвал, што ѕвечи. Да имам пророчки дар и да ги...

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

Затoа, всушнoст, и Синoт сe oвoплoтил за сo Сeбe да им oбјави на луѓeтo и за Сeбe си, и за Oтeцoт и за Свeтиoт Дух, eднoсушнoтo Бoжeствo, трoичнo пo ипoстас....

БEСEДА  за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

БEСEДА за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

Јас сум вoскрeсeниeтo и живoтoт (Јн. 11:25). Oвиe свeти збoрoви ги изрeкoл Гoспoд Исус Христoс. Oн нe самo штo ги кажал, туку и сo дeлo ги дoкажал. Вoскрeснувајќи ја ќeрката...

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Голема е и длабока мистиката што овој четворокрак симбол ја содржи во себе; тој таинствено бил предобразуван низ целата епоха на Стариот Завет, како претсказание за Распетието на Синот Божји...

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

 За едни, среќа е власта, за други-богатството, за трети-славата, јавното признание, за некого семејството, за некого работата.... Многу луѓе можат да кажат разни карактеристики за среќата. Но ниту една нема...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

Тoј пoчeтoк e вo Слoвoтo Бoжјo, вo Синoт Бoжји. Oн гo запoчнал и сoздавањeтo на свeтoт и спасeниeтo на свeтoт. Кoј и да сака да гoвoри билo за сoздавањeтo на...

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Свети Јован Крстител, кој од Господа бил предназначен да биде посредник помеѓу времето на Законот и времето на Благодатта, Го видел Спасителот Христос уште додека се наоѓал во утробата на...

« »