За молитвата најнеопходно е срцето – Од поуките на старец Арсениј Папачок

Архимандрит Арсений (Папачок)На 19-ти јули 2011 година кај Господа замина архимандрит Арсениј (Папачок) – најстариот и еден од најпочитуваните романски старци на денешницава. Тој беше претставник на златната плејада романски духовници на ХХ век, кои немаат равни на себе по исповедта и сецелата пожртввуаност на својата вера, опитот на подвижништвото во суровите услови на непристапната пустина, подобно на Аввите од древниот Отечник – опит, споен со духовна мудрост, префинето проникнување во тајните на човечките души и извонредни книжевни дарови. Старец Арсениј се подвизуваше во непроодните шуми на романските планини заедно со отец Клеопа (Илие), беше прогонуван од страна на богоборната власт и заради исповедање на Верата беше во затвор. Од 1975 год. беше духовник на манастирот на Света Марија во градот Текиргел кај Констанца.
Им ги предлагаме на внимание на читателите одговорите на Старецот на некои актуелни прашања од духовниот живот. 
* * *
- Како може да се стекне дарот на смирение и солзи во молитвата?
- Смирението не може да дојде само по себе, без тоа во текот на животот да не си сметал дека ништо не можеш да направиш без Божјата благодат. Спасителот вели: „Без Мене не можете ништо да направите“ (Јн. 15:5). 113-тото правило на Картагенскиот Собор гласи: „Но, ако некој сепак вели дека може што било без Христа, нека биде анатема“ [1].
Брате, зарем не знаеш дека ако мислиш високо за себе и се гордееш, тогаш од тебе заминала помошта Божја? Затоа што е речено: „Бог се противи на горделивите, а на смирените им дава благодат“ (Јак. 4:6; 1 Пет. 5:5). Размисли за тоа дека без Божјата благодат ти си – прав и пепел. Ако сметаш дека, ете, Господ те трпел до сега и дека така секогаш ќе биде, тогаш со голем страв загрижи се, затоа што Бог долго трпи, но понекогаш и ги претекнува настаните!
Сине мој, размисли за тоа дека го имаш само времето на овој живот и со ревност, со желба да бидеш со Ангелите на небото, барај да се смириш себеси, затоа што само така ќе дадеш права вредност на онаа убавина што си ја стекнал во себе, за тоа духовно богатство, леле, да не ти послужи за погибел во огнот. Пази на себе, брате, затоа што ако почнеш да мислиш дека Бог може да те посети во секој момент и дека ќе умреш, тогаш таа помисла ќе те научи што да правиш. Бидејќи познато е дека Христос  во што ќе нé затекне, според тоа и ќе ни суди (сп. Јез. 33:20)[2].
Без смирение, нема никаква надеж за спасение! А „ако во тебе, брате, нема кротост во срцето твое, тогаш знај дека во твоето срце има некакво превознесување“[3]. Неопходно е да се сфати дека Бог бара толку малку од нас, а ние ќе добиеме наследство заедно со Него!… Кротост, кротост и уште еднаш – кротост!
- Многумина верни се жалат дека не наоѓаат во себе сила за да се молат. Што треба да се прави за да се стекне ревност и стравопочит кон свештената молитва?
- Не треба да се прекинува молитвата, макар само со умот. Тие моменти на опустошеност, залети и падови се случуваат и кај светите луѓе – заради нивно смирение. Бог дава дарови според силата на секој, за да постои духовна рамнотежа. Едни губат во квалитетот на молитвата, други, кои се молат со смирено срце, имаат некаква утеха и тие се молат само за утехата повторно да ги посети. Меѓутоа, тоа едноставно е заблуда: ние како да тргуваме. Таквите утехи можат да дојдат и од демонот, затоа што лажното задоволство лажно се чувствува. Демоните сакаат да те задржат во таквата состојба на лажно спокојство за да не бидеш во состојба да примиш вистинска утеха од молитвата, која се излива од срцето без никаква пресметка и без престан. Моли се смирено за да Го приведеш Бога во своето срце, не вознесувај се со умот и не талкај во висините, затоа што подобро е да се биде ништо, отколку херој на било кој друг, освен на Христа.
Молитвата секогаш ни е неопходна, затоа што секогаш треба да бидеме со Бога, а и лукавиот нé демнее секој момент. Милоста Божја е со нас, нека не се плаши ниту едно ожалостено срце, затоа што сме искупени со Крвта на Спасителот, што значи дека сме многу скапи.
Постојат многу луѓе кои, ако за нив се моли некој од ближните или други христијани со висок духовен живот, се мамат и веруваат дека дури и ако живеат во непоправлива небрежност, демек, ќе го наследат блажениот благослов на тие луѓе. Треба од почеток да се знае дека „меѓу полското цвеќе коровот залудно моли косата да го поштеди“ (Јорга)[4]. „Не е срамота да се падне под товарот на болеста, срамота е да се умре мрзелив и презаситен од задоволства“ (Паскал).
- Кои молитви им ги препорачувате на монасите и мирјаните?
- Овде нема да ги спомнувам молитвите кои се пропишани со устав – тие  се извршуваат. Би било добро ако размислуваме за нешто непрестајно и не само за тоа да нижеме зборови, туку за тоа да се воспитаме себеси и да сториме љубов со состојбата на сопственото чувство, со вибрацијата на сопствената душа. Тој трепет со нечујно воздивнување би се обидел да го препорачам.
Свети Агатон вели: „Кој се моли само кога се моли, тој не се моли“. Тоа е, на овој начин  се чувствува Бог, Мајката Божја и секој Светител колку што е можно непрестајно со своето срце. Тога ќе ја пази свеќата на твојата душа запалена и би било тешко да се нападне таквата душа. Треба да се знае дека ѓаволот многу се плаши од трезвениот[5] човек, што е можно потрезвениот! Молитвата, без сомнение, е корисно средство, а трезвеноста – достигната цел.
Ги препорачувам молитвите кон нашиот најдраг Спасител, кон Мајката Божја – вечно будна утеха на нашите души –особено молебените; молитвата кон светиот Ангел чувар и, по неопходност и почит, кон секој светител.
Во молитвата, за сите, всушност најнеопходно е твоето срце!
 
Прашањата ги поставуваше архимандрит Јоаникиј (Балан)
 [1] Сп.: Правила на Православната Црква со толкувања од Никодим, епископ Далматинско-Истријски: В 2-х т. М., 2001. Т. 2. С. 259.
[2] См.: Јован, игумен Синајски, преподобен. Лествица. Слово 7. § 50. Сергиев Посад, 1908. С. 84.
[3] Цитат од «Египетскиот отечник» во романски перевод. Гл. 4. За смирението и кротоста. § 3.
[4] Цитат од книга на романскиот мислител Николај Јоргаи «Cugetări» («Размислувања»).
[5] Трезвеноста кај светите отци се нарекува хранење на умот и срцето.

Извор: Для молитвы больше всего нужно сердце

Преземено од: ное14 by Маран Ата 

23.11.2012 год.