логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

TViTer287

Јована Матевска Атанасова


Од новата збирка раскази, наградена со Книжевен круг за проза 2022


Војните бувнаа, ни го зачадија умот и окото.  Со ракија расповивавме утро и дочекувавме разденување на сончевата живожарица онаму кон Кајмакчалан. Веќе немаше кој да го поздрави зракот со срп или јадица, останавме неколцина, ко сиришта да одмастуваме деној, побргу да помогнеме да се распраи светот , со надеж ѓомти ламбада догорлива. Доплива, во тој ден, во тоа куково лето, до мене граѓа раскршена, одронета од целина. Липот и ламтеж и ромон одекна по селото. Плачеше мајка стара, Султана, ама некако очите ко суводолици ѝ беа. А сум гледал јас многу ќедер во езерската шир, чамецот доплива сам, без тело, без парче облека, без алиште или џамаданче, скоро како човек да немало зад веслата, како голокож враг да пловел . Немаше протуѓер тогај, да разгласи за Зафира, ама ветрецот кодошлија, шепотеше. Сум видел баеги кајчиња погодени од бесот на Господа и никојпат не допливале без давеникот.
Повторуваше по неколку пати исти реченици, така се ветрееше неговата бистрина под гнилеж на сетнината.
          Дури ние гиневме и снага оптегнавме небаре висиме на кремастаре, Зафира исчезна. Не од малихерка, не од оловните јајца што се спуштаа од небото, погина од езерото, нашата карадевда. Неверие. Ама ние толку маки, с'клети видовме, што никој нит се опули во езерото, освен кога сакаше да го скрати јадосувањето со поповото венчание кон смртта на" Вечна ја памјат".
        Мајка му и татко му на Зафир погинаа во бомбардирањето на Битола. Писание. Се затекнале таму, во зевот на лајпрдата човечка. Таксират. Трагедиите во тоа раздробје, во злодобата, не нѐ тревожеа како сега. Секоја куќа беше згрба(в)ена од чумата ко родот по прекланската слама.
          И така, кога падна селото на колена, кога си отвори рани ко зрела мешунка, душманот собра сѐ што најде по куќите. Ги јагленисаа плевните и амбарите, гранапите, еснафските дуќани,  визбите и скришните одајчиња на таваните. Вриеше како во мравјалник. Сѐ што беше вредно ни зедоа, и чест и мировина, ни грабаа скриени од под мишки подварени зрнца грав и чубрика, од уста тутун недосушен. Се то(в)арија на чамците и отпловија кон Голем Град. Не ги видовме другаде.
          Ама, што да ти повелам, тешка беше пловидбата. Кијамет се крена ко десетдневна Република. Со себе понесоа маки печалбарски, свидетелства, клетви од чукундедо шепнати, семки на дрва векоити. И народни приказни за раскарани баџанаци и завидливи золви. Чамците им тежеа, вода од секаде влегуваше и на секој десеттина педи бран ги голташе. Езерото се крена, нѐ вардеше. Не ги удостои со мирна вода. И небото се намршти. Се вапца во сињак и спурнина. Ровја удираше шлаканици за нивната нечестивост саѓосана. „Врати се. Врати се!“, сјачуваше воздишка и кашлаше. Сакаа да нѐ нема. Да нѐ закопаат, ама тешко беше да копаат со казмите толку длабоки гробници или да трошат муниција. Ние ко коштрева се корневме, ко плевел од коските ново сонце ќе го искапеше средето. Знајни беа сите.  Ама без војска, без богатство шо ќе сториш? Сами меѓусебе ќе се сотриме. Ќе си ископаме парцели во очите. Таму ќе се погребаме. Оти ќе гледаме без да видиме и ќе зборуваме без да кажеме. Сетики литија на духови. Кој сме, што сме? Ничии. Да немаш солца в очи да си фрлиш за да оќориш пред далјанот на неправдината.
           Ги закопаа таму, нашите скапоцености, ги пикнаа подземи ко неживи, малтене да ја размирисаат земјата, да ги нахранат змиите. Да се налицкаат со кинџури и прстени, со златото на селаните кое со генерации го чувале за идните. Со ѓерданот на рајата. Осиромашени сме, оти не знаеме до каде черга да спростриме, сине. Јас немам што да ти препуштам, освен куќата, ѕидовите и темелите. Од нашите златници, од нашите китила, од нашите бесцености, не остана ништо. Тептисаа.

 

22 јуни 2022 год.

 

 



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јули 24, 2022
TViTer319

ТРКАЛЕЗНА МАСА ЗА ПОДАТОЦИТЕ ЗА Е-ТРГОВИЈАТА ВО НАШАТА ЗЕМЈА

Од АЕТМ велат дека со оваа тркалезна маса, Асоцијацијата за е-трговија на Македонија и Државниот завод за статистика иницираат соработка меѓу засегнатите институции и се вклучуваат во напорите за започнување на јавно-приватен дијалог помеѓу релевантните…
Јануари 27, 2022

Конгресот на САД ќе носи резолуција за славење на македонскиот јазик и наследство

Во Конгресот на САД е покрената резолуција за прогласување на септември 2022 за „Месец на македонското американско наследство“ и за славење на македонскиот јазик, историја и култура на македонските Американци и нивниот „неверојатен придонес“ за Соединетите…

„Анатомија на бумбарот” на Стефан Марковски

Дек 28, 2021 Литература 704
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Во романот, чие македонско издание е објавено од „Паблишер“, се дефинира енергична и…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународна антологија на шпански јазик

Окт 23, 2021 Литература 1200
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Преминот на поетските гласови бара прекугранични и меѓугенерациски средби и точки на…

Познат научник тврди дека Бог постои

Сеп 28, 2021 Наука и Религија 6768
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Според него, оваа теорија би можела да го докаже постоењето на Бог. Изјавите ги разгориле…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Свети Климент Охридски (08.08.2022)

Митрополит Струмички Наум: Свети Климент Охридски (08.08.2022)

Но, што значи тоа дека некој ќе влезе и ќе излезе и дека пасиште ќе најде?Тргнувајќи секогаш од персоналното начело на македонско-светогорската исихастичка школа (наспроти антиохиската историска и александриската алегориска...

Митрополит Струмички Наум: Свети Пророк Илија (01.08.2022 15:58)

Митрополит Струмички Наум: Свети Пророк Илија (01.08.2022 15:58)

 Вистинскиот, пак, Божји пророк, што и да направи, тешко ќе ги отвори кон милост суетните срца на самонаречените духовни величини: „Зашто дојде Јован Крстител, кој ниту леб јаде, ниту вино...

БEСEДА  за пoтрeбата за пoвтoрувањe и пoвтoрувањe

БEСEДА за пoтрeбата за пoвтoрувањe и пoвтoрувањe

Oрачoт oра вo нивата. Зарeм нe ја пoвтoрува oрачoт сeкoја минута истата рабoта? Какo инаку би ја изoрал нивата, акo oд утрo дo мрак нe длаби бразда дo бразда?Патникoт чeкoри...

Исцеление на демонизираниот човек во Гадара

Исцеление на демонизираниот човек во Гадара

Евангелието е еден вид огледало, во кое се огледуваме себеси, и гледајќи се во него, се дотеруваме внатрешно. Како што секоја куќа има огледало, така треба секоја куќа да има...

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН (обновено)

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН (обновено)

 Бидејќи имале силна и непоколеблива вера, Божјата благодат делувала врз сите луѓе коишто им се обраќале за помош. Колку што лекувале со разните треви, толку повеќе Бог, поради нивниот свет...

Митрополит Струмички Наум: Светите Апостоли (11.07.2022 20:30)

Митрополит Струмички Наум: Светите Апостоли (11.07.2022 20:30)

   Петар Му се обраќа на Господ како прв меѓу еднаквите по чест, кој во тој момент ги изразува и сведочи верата и опитот на сите Апостоли, а не само својата...

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Согласно опитот на сите Свети, единствен темел на вистинскиот духовен живот во Црквата е вистинската вера. Вистинска вера може да биде само една. Учеството во вистинската вера во Црквата истовремено...

БEСEДА  за угледувањe на мравкитe

БEСEДА за угледувањe на мравкитe

Вoлјата на Твoрeцoт, Кoј нè испратил вo oвoј свeт e да твoримe дoдeка смe вo свeтoт. Самиoт Гoспoд Исус запoвeда: Твoрeтe, стражарeтe! Oн ги фали oниe кoи ги умнoжуваат дадeнитe...

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

 Ако на пример, ние не ги надминеме границите на секојдневнието, ако не ги надминеме своите слабости, тогаш на кој начин нашата христијанска љубов се разликува од другите? Ако ги љубиме...

« »