логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Магистерски труд на Софија Грандаковска

 

2. Антропоцентричниот карактер на молитвата во хеленската книжевност

 

 2.1. Во првобитната примитивна молитва човекот својата врска со непознатото, со духот или со божеството ја открива како врска надвор од себе. Во свеста на хеленскиот човек се појавува антропоцентричната димензија на постоењето. Имено, кај хеленскиот човек се појавува само почетно сознание за своето страдање кое е поради сторено лошо дело (момент којшто не постоеше во претходното цивилизациско ниво), а Бог го казнува поради тоа. Затоа, и формата на молитвата во хеленската книжевност добива антропоцентричен карактер. Иако боговите се антропоморфни и секогаш се блиску до луѓето, сè уште не постои свест за трансцендентноста на божественото присуство, бидејќи центарот на пантеонот е сè уште празно, а боговите во тој пантеон не поседуваат морална совршеност. Ваквиот заклучок за карактеристиките на молитвениот дискурс во хеленската книжевност како најтранспарентен, е илустриран во делото на Хомер. 

2.2. Во Илијадата се упатува на постоењето разгневени богови кои треба (на некој начин) да се смилостиват. Од друга страна, нивната позиција, т.е страната која ја застапуваат (ахајска или тројанска) е од променлив карактер. Чинот на смилостување се одвива преку молитвениот говор. Односот меѓу човекот и боговите е рефлектиран низ хеленистичкиот политеизам кој упатува на натчовечката убавина на боговите, во извесна смисла како поетска креација, но од друга страна, боговите според своите страсти и потреба за кавги, како човечки одлики, стојат блиску до луѓето. Оттука, боговите кои живееле на Олимп припаѓале на малку поинаква заедница од онаа на луѓето. Хеленскиот човек бил зависен од олимписките херои и, затоа, морал да им упатува инвокации, да им принесува жртви и низ молитвени повици да ја придобива нивната наклонетост. Боговите не поседуваат морална совршеност. Нивниот антропоморфизам говори за тоа дека боговите, од една страна, ги носат човечките особини, но од друга страна ја користат својата моќ и во добро и во зло. Затоа, хеленскиот човек појавата на гневот како зло, ја врзува со самите богови, т.е. дека божјото учествува во сè, па и во злото. Тоа укажува на една тајна недоверба кон боговите и отсуство на предаденост во вистинската вера кон нив. Оттука следува и честата критика кон нив. Но сепак, хеленскиот човек верува во вишата инстанца која постои на Олимп, а доказ за тоа се бројните почести коишто ѝ ги оддава преку молитвата и принесувањето жртви од практични причини. (Ѓуриќ, 1990, 88) 

2.3. Сите наведени атрибути на олимписките богови и нивната врска со човекот кој негува песимистички поглед кон животот, се одразува врз молитвениот дискурс во хеленската книжевност. Имено, таа нема карактеристики на вистинска молитва која подразбира заедништво. Формата на молитвата во хеленската книжевност подразбира извесна слобода во изразот. Таа е повеќе инвокативна, повикувачка, отколку доверлива. На тоа укажува и моралната несовршеност на боговите и нивната променлива позиција, но и критиките кои им се упатувани ним.

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 06, 2021
ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

Горда сум на секој проект и позади секој еден стојам непоколебливо. Нормално, некои од нив допринесоа за поголеми промени, и сопствени и друштвени. „Демонот од Дебар Маало” во режија на Слободан Унковски ми ја започна кариерата. Со претставите на Нела…
Јануари 05, 2021
3.angeli.so.truba

Кога некој ќе се потруди да те изгуби- ти потруди се да не те најде повеќе

Исто така секој момент можете да научите и некое друго сценарио и да сфатите, дека осветата не спаѓа во подобри избори во вашиот живот. Не сметајте дека ако враќате со иста мера е единствено решение, кога сте донесени до работ на провалијата? Знаете ли какви…

ПИЈАНМАНОВ: Уметноста е една од последните сили кои можат да го спасат човештвото

Дек 30, 2020 Интервју 109
3.angeli.so.truba
Прогласувањето национални паркови и зелени заштитни зони во југоисточна Македонија е исто…

Македонскиот филм „Дедо и Внук“ на Илија Пиперкоски најдобар на Интернационалниот Филмски фестивал во Париз

Дек 10, 2020 Филм, Театар 340
Ова е шестта награда за првиот долгометражен филм на Пиперкоски, кој претходно ја освои…

Галебот Џонатан Ливингстон- Ричард Бах

Окт 23, 2020 Литература 447
3.angeli.so.truba
После еден месец од враќањето се случува преседан. Еден галеб од Јатото бара да учи да…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Се сеќавам, кога понекогаш ќе ми беше многу тешко и кога ќе отидев кај него на исповед, ќе ме сослушаше и без да ми даде никаков совет, само ќе одмавнеше...

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Слепиот верува дека Господ Исус може да го исцели и затоа никој, и покрај забраните, не може да го спречи неговиот молитвен повик кон Него. Тоа е вистинска пројава на...

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

Смирената наша молитва од Света Гора е да се подвизуваме сите против нашето самољубие, со цел да дојди во нашите срца, во нашите семејства, во татковината ни и во светот...

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

Оваа тајна се извршува во Црквата, зашто ние кои живееме во Црквата стануваме учесници во Божјата предвечност, во вечниот живот, во вистинскиот живот на Пресвета Троица. Се разбира, сѐ уште...

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

 Вакво нешто се случува и со нас, посебно кога на некој прекор од нашиот духовен отец, наместо да ја препознаеме нашата слабост, да побараме прошка и да се поправиме, ние...

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Не се моја тема толку промените во општеството, колку што се промените во Црквата. И не толку промените во Црквата, колку што е промената барем на еден човек во Црквата.Мислам...

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

Тoгаш Исаија прoрeкoл дeка нeпријатeлoт нeма да гo зазeмe Eрусалим. Глeдајќи дeка царoт нe му вeрува, тoј му рeкoл да бара знак, чудo, или oд нeбoтo или oд зeмјата. Нo...

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Така и во нашиот случај, луѓе – странци меѓусебно, со различни гревовни навики и индоктринирани од различни колективни несвесни гревовни шеми, ги гледаме дека восогласено дејствуваат како под команда, кога...

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Исто така, и повеќето христијани, на почетокот од духовниот живот, со помош на првата благодат, ја очистуваат енергијата на својот ум, но не успеваат да продолжат по патот на духовниот...

« »