ПАТОТ НА ПОДВИЖНИКОТ
ГЛАВА СЕДМА
За пренесување на љубовта од себе кон Христос
Владиката Теофан прашува: Кога ќе излеземе надвор од себе, кого ќе сретнеме?
И самиот веднаш одговара: Ќе Го сретнеме Бога и својот ближен.
Токму затоа самоодрекувањето е основен предуслов за човекот што го бара спасението во Христос: само на тој начин средиштето на човечкото битие може да се пренесе од себеси кон Христос, Кој е во исто време и Бог и нашиот ближен.
Тоа значи дека сета наша внимателност, грижа и љубов, со кои сега самите себе се опсипуваме, природно и неприметно се пренесуваат кон Бога — а со тоа и кон нашите ближни.
Само така е можно левата рака да не знае што прави десната, и само тогаш милостињата се дава во тајност (Мат. 6:3–4).
Сè додека тоа не се случи, не можеме да бидеме исполнети со вистинско знаење, за да можеме еден со друг да се поучуваме (Рим. 15:14) на духовен, нематеријален начин. Секој наш обид во таа насока, ако доаѓа од нас самите, сигурно е лажен и неискрен, бидејќи произлегува од нашата желба да си угодиме себеси.
Особено е важно да го разбереме тоа, зашто во спротивно лесно можеме да го изгубиме патот, заблудени во лажна предусретливост и суетна добронамерност што нè воведува во калта на самозадоволството.
Затоа воздржи се од посетување на разни хуманитарни базари, од членства во добротворни друштва и политички партии.
Зашто занимавањето со многу нешта — многугрижливоста — е, во секоја своја форма, всушност — отров.
Погледни внатре во себе, испитај се темелно, и ќе забележиш дека многу од тие таканаречени „жртви“ произлегуваат од потребата да ја смириш својата совест — односно, од твојата неукротена потреба себеси да си угодиш.
Не, Богот на љубовта, мирот и саможртвата не пребива среде врева и метеж што се преземаат за да се задоволат сопствените потреби, дури и кога тоа е под маската на добротворна работа.
Постои начин тоа да се провери: ако твојот душевен мир се наруши, ако се натажиш или, можеби, дури и се налутиш кога поради некоја причина не си можел да го направиш доброто дело што си го намислил — тогаш знај дека изворот ти бил заматен.
Можеби се прашуваш: Зошто е така?
Искусните одговараат: на надворешни пречки и препреки наидува само оној кој не ја потчинил својата волја на Божјата, зашто за Бога никаква пречка не постои.
Вистински несебичното дело не е мое, туку Божјо. За такво дело не постојат пречки. Само моите лични планови и мои желби — да учам, да работам, да се одморам, да јадам, да направам добро на ближниот — можат да наидат на „надворешни околности“ што ме попречуваат, и тогаш се растажувам.
Но за човекот што го нашол тесниот пат што води во животот, односно кон Бога, постои само една вистинска пречка — сопствената грешна волја.
Ако тој сака нешто да направи, но не му се дава да го оствари — како тогаш може да се натажи? Зашто тој нема свои намери (Јак. 4:13–16).
Не се залажувај. Христијанинот е должен да живее како што живеел Христос (1 Јн. 2:6), како Оној што рекол: „Не ја барам волјата своја, туку волјата на Отецот Кој Ме прати“ (Јн. 5:30) —
како Оној што се роди во слама, постеше четириесет дена, бдееше во молитви во долги ноќи, ги исцелуваше болните и бесомачните, што немаше каде глава да ја потпре, и на крај дозволи да Го плукаат, тепаат и распнат на Крстот.
Размисли колку си далеку од сето тоа.
Поставувај си постојано прашања:
— Дали сум бдеел во молитва барем една ноќ?
— Дали сум постел правилно барем еден ден?
— Дали сум истерал еден злобен дух од својот живот?
— Дали без отпор сум дозволил да ме навредуваат и удираат?
— Дали навистина го распнувам своето тело? (Гал. 5:24).
— Дали сум одел по својата волја?
Сето ова постојано нека ти е во мислите.
Зашто, што е самоодрекувањето?
Оној што навистина се одрекол од себе, не прашува: Среќен ли сум? или Ќе бидам ли задоволен?
Сите такви прашања отпаднуваат од тебе ако навистина се одречеш од себе, бидејќи со самоодрекувањето во исто време се одрекуваш и од својата желба за земна среќа.
Таа тврдоглава желба за лична среќа е причината за немирот и раздвоеноста што владее во твојата душа.
Откажи се од неа и делувај спротивно на нејзините поттици — а сè друго ќе ти се даде без труд.
За Преминпортал подготвил Симеон Стефковски
2025
