Родителите тоа го прават на разни начини. Понекогаш претерано штитејќи ги и чувајќи ги од и незгодите во животот. Понекогаш претерано ги казнуваат и гушат, што кај децата создава равнодушност, и повреденост во однос на возрасните и нивниот возрасен свет. Но најчесто тоа го прават живеејќи, во присуство на децата, обичен одраснат неодговорен живот.
Поради тоа најдобар семеен педагог е животот на родителите, а не нивните поуки и зборови. Неодговорните момчиња и девојки бараат најмалу одговорна работа, но која по правило добро да се плаќа, ако работата која добро се плаќа потребно да за нешто одговараат: или за луѓе или за имот или за висок квалитет на работа, неодговорните луѓе по правило се кријат. За луѓе кои ги воспитале претерано заштитнички расположени родители, одговорноста е ужасна работа. Тие бегаат штом дознаат или слушнат за неа. Секој родител кој го сака своето дете се соочува во суштина со еден ист проблем. Како да го воспитаат детето да од малецко мисли со своја глава, да може да го најде своето место во овој свет, и да стекне навики да донесува исправни одлуки. Родителите треба да ги воспитаат своите деца така да тие можат без проблем, да поминат од потребите за постојана грижа од родителите, на умеење за самостална контрола на своите постапки.
Мораме да признаеме дека во овој страшен и сложен променлив свет, само одговорните деца можат во иднина да излезат на крај со проблемите кои животот им ги донесува. Можност за погрешен избор се наоѓа на секој чекор за современите деца. Дрога, ран сексуален живот, алхохол, разни безаконија - сѐ се тоа стресни моменти, соблазни од животот на возрасните со кои тие секојдневно се сретнуваат. Зоштo многу деца кога се среќаваат со потребите да самостално донесат животни одлуки прават погрешен избор, тие постојано повторуваат како се подобри од родителите,- знаат како да постапуваат,- и пробуваат дрога. Тие ги отфрлаат советите на родителите и возрасните и стапуваат во предбрачни полови односи. Зошто младите луѓе ги прават овие постапки кои водат кон самоуништување. Трагедијата е во тоа што многу нивни активнооти од наше гледиште се неразумни и неморални - резултат на првата така касно донесена самостална одлука.
За нив во детството сѐ одлучувале родителите кои на своите деца им посакувале "се најдобро". Родителите мораат да знаат и разберат дека умеењето за донесување исправни одлуки, се како и секоја друга работа— дека ова се учи. Родители кои сериозно и одговорно се однесуваат, према своите обврски се грижат да пред сѐ кај децата да ја воспитаат одговорноста, способноста да донесуваат важни животни одлуки, и способноста да во било која возраст размислуваат како зрели и разумни луѓе.
Родителите „добри вили“ како и родителите „полицајци“ воспитуваат кај децата неодговорен однос кон животот. Првите сметаат „да сакаш“, значи да ги претвориш своите деца во центар на вселената. Тие се вртат околу своето дете, му летаат во помош кога и да се случи некоја и најмала непријатност, му донесуваат храна во училиштето, често му пишуваат оправдание за недоаѓање во школо, го ослободуваат од училишните обврски, ги работат домашните работи (задачи). Тие често ги извлекуваат своите деца од разни незгоди. Ни ден не поминуваат а да не ги заштитуваат од нешто. Тие мислат да го олеснат животот на своите деца, но тие деца биднуваат неприлагодени за изненадувањата кои стварноста им ја подготвува, бидејќи им ја одземале можноста да придобијат потрeбно искуство. А сето тоа е направено божем „во име на љубовта“.
Родителите „добри ангели", за себе секако изгледаат како примерни мајки и татковци. Тие се чувствуваат лошо кога не се вмешуваат во ситуацијата. Но светот на возрасните е посебно устроен, во него нема да има секој пат да се најде некој да го извлече детето од нови непријатнооти, а пред или подоцна детето ќе се соочи во својот живот со ситуации од кои не ќе може никој да го спаси. Со вина на родителите кои не дале право на детето да го чукне коленото, тие ќе се најдат на крај на душевно и дури материјално банкротство.
Втората позиција во воспитување на неодговорноста - тоа се родители „полицајци“ кои постојано повторуваат што и како треба да се работи. Нивното зборување е преполно со разни „не смееш“ и изрази од типот „не ли ти реков“ нивната власт е неограничена.тие по секоја цена истрајуваат во спроведувањето на овоите наредби. Тие знаат со кои деца или девојчиња можат а со кои не можат да се дружат нивните сакани деца. А нивните деца кога се во прилика да мислат и одлучуваат сами, тие на запрепастување и разочарување на своите родители донесуваат потполно неразумни одлуки.
Информацијата што ја добиваат од родителите „полицајци“ гласи вака: ти не си во состојба да донесеш одлука, затоа јас ќе го направам наместо тее.
Бог му дал на човекот-на својата најголема творба - с л о б о д а, која вклучува можност на слободен избор па дури и погрешен.
По начело на таа божанска педагогија, се случува воспитување и во семејствата кои се заинтересирани за растење и развој на одговорни синови и ќерки. Ако ние родителите на децата им дадеме слобода и ако ги прифаќаме нивните постапки како патоказ за обука во животот, тогаш тие на тој пат правејќи свој избор, можат да направат нешто што ние можеби нема да одобриме.
Но како децата растат тие мораат самостално да ги преживуваат искуствата на губењето и на победата, да се учат да поднесуваат одговорност за своите детски одлуки дури и да се неправилни. Многу родители, иако и самите за тоа не се свесни, го отргнуваат детето од можноста да учи да донесува одлуки и да одговара за нив што е најважна компонента за психолошкото, но и за духовното растење.
Протојереј Зоран Стаменковиќ
Јануари, Лето Господово 2017
Друго:
